| |
Rize
.png)
KALELER
Rize Kalesi
Sehir merkezinin güneybatisinda yer alir. Iç Kale ve
Asagi Kale'den meydana gelmektedir. Yogun yerlesme sebebiyle Asagi
Kale tamamen yok olmus, bati tarafindan bazi sur parçalari
ve kuleleri günümüze gelebilmistir.
Kiz Kalesi
Pazar Ilçe merkezinin batisinda küçük bir
yarimada üzerinde kurulmustur. Kayaklik bir zemin üzerinde
bulunan kalenin kara ile baglantisi kesilmistir. Yaklasik 7x7 m
boyutlarindaki kalenin duvarlarinda muntazam tas isçiligi
görülür. Giris kapisi batidandir. Güney surlar
yikilmistir. Saglam kalan duvarlarda mazgal pencereleri ve yuvarlak
kemerli üst kat pencereleri yer almaktadir. Kiz Kalesi'nin
kesin olarak kimin tarafindan yapildigi bilinmemektedir. 13.-14.
yüzyillarda Trabzon Devleti zamaninda yapildigi sanilmaktadir.
Kale, Osmanli döneminde onarilarak kullanilmistir.
Cihar Kale
Sahilden 7 km içeride, Yücehisar Köyü sinirlari
içinde Hemsin Deresi'nin dogusunda yer alir. Ana plan yuvarlaktir.
Surlarin tas isçiligi muntazam degildir. Kapisi kuzeydogudadir
ve iki kule ile desteklenmistir. Ortada yarim daire planli bir kule
bulunmaktadir.
Bozuk Kale
Il merkezinin 10 km dogusunda Gündogdu'da, ayni adla anilan
derenin kenarinda yer alir. Denizden 30 m yükseklikte kurulmus
küçük bir gözetleme kulesidir. Karadeniz sahillerinde
sik görülen küçük orta çag kalelerinden
biridir.
Zil Kale
Bölgenin en dikkate deger eserlerinden birisidir. Ilçe
merkezinin 15 km güneyinde, Firtina Deresi'nin bati yamaçlari
üzerinde kurulmustur. Kalenin üzerinde insa edildigi sarp
kaya kütlesi denizden 750 m dere yatagindan yaklasik 100 m
yüksekliktedir. Kale; dis surlar, orta surlar ve iç
kaleden meydana gelmektedir. Kale dogal bir kaya kütlesi üzerinde
kurulmustur. Dis kalenin kapisinda kuzeybati yönündeki
patika bir yolla ulasilir. Kuzeydeki kapinin söge taslari sökülmüstür.
Bir teras yardimiyla orta surlar seviyesine çikilir. Buradan
ikinci kapi yardimiyla kale içerisine girilir. Orta kale
içerisinde üç önemli yapi bulunmaktadir.
Bunlar muhafiz binasi, sapel ve baskuledir. Kulenin dört katli
oldugu, duvarlardaki hatil izleri ve kiris deliklerinden anlasilmaktadir.
Içerisinde ince bir bölüntü duvari ve dolgu
toprak vardir. Duvarlar üzerinde dogu yönünde kemerli
pencereler, diger taraflarda mazgal delikleri bulunmaktadir. Kulenin
üstünün dendanli bir teras seklinde oldugu belirlenmistir.
Duvarlar içerisinde dikey uzanan boru yuvalari belki de kapanmis
sarniçlari su akitiyordu.
.jpg)
Kale-i Bala (Yukari Kale)
Çamlihemsin Ilçesi'ne 40 km uzaklikta, Hisarcik Köyü
sinirlari içerisinde Firtina Deresi'nin kaynaklarina hakim
bir noktada kurulmustur. Kaynaklarda geçen bir diger adi
da Varos Kale'dir. Kalenin ana plani dikdörtgen olarak tanimlanabilir.
Dogusu, güneyi ve kisman kuzeyi sarp kayaliktir. Bati tarafi
egimli bir arazi üzerindedir. Giris kapisi kuzeybatidadir.
Kalenin kuruldugu yer ve duvar isçiligi bakimindan Zil Kale
ili iliskisi açiktir. Zil Kale ile ayni tarihlerde yapilmis
olmalidir.
Sehitler Çesmesi
Islampasa Mahallesi'nde eski Güneysu yolu üzerinde 1917
yilinda yapilmistir. Dairevi kemerli bir cepheye sahiptir. Tek lülelidir
ve lülesi üzerinde tasligi vardir. Çesme, 1916
yilinda sehrin savunmasi sirasinda sehit olan askerlerimizin gömüldügü
bir yerde yapilmistir. Isgal sirasinda Ruslar bu sehitlikten yol
geçirmek için kazi yapinca sehitler buradan nakledilmistir.
Bu nakil sirasinda sehit askerlerin çürümüs
elbiselerinden çikan paralarla halk bu çesmeyi yaptirmistir.
Çesmenin üzerinde Latin harfli kitabe metni ünlü
sair Bayburtlu Hicrani tarafindan yazilmistir.
.jpg)
EVLER
Eski Rize Evleri
Sehir merkezinde çok az sayida eski ev koruma altina alinmistir.
Bunlarin da iki, üç tanesi korunup yasatilmaktadir.
Rize evlerinin yapiminda geleneksel yapi malzemeleri ve teknikleri
kullanilmistir. Bu evler yigma tas ve dolma göz tekniginde
yapilmis duvarlar, dört yana egimli, kiremitle kapli çatilara
sahiptirler. Sehir evleri genellikle iki veya üç katlidir.
Zemin katta, ahir, kiler gibi servis hacimleri kullanilir. 1.katta
mabeyn, sofa ve odalar bulunmaktadir. Mabeynde (esas yasanilan alan)Bulunan
ocakta yemek pisirilir. Odalar geleneksel olarak tasarlanmislardir
ve bazilari ahsap süslemelidirler.
Tuzcuogullari Evi
Rize'nin en eski evlerinden birisidir. 18. yy olarak tarihlenebilir.
Üç katli olarak yapilmis mabeynli bir evdir. Içerisinde
de çok sayida oda, hela ve banyo bulunmaktadir. Evin disinda
ayrica bir mutfak ve konak hamami yer almaktadir.
Çaglayan Mustafa Hacaloglu Evi (Findikli)
Köyün girisinde,mahallenin batisinda mahallenin batisinda
yer alir. Bes katli geleneksel ev ve serenderin olusturdugu yapi
Bölgenin en eski ve tipinin en iyi örneklerinden birisidir.
Hursit Bey Evi (Findikli)
1849 yilinda Mehmet Usta tarafindan yapilmistir. Iki katli, hayatli
tipte bir evdir. Zemin kat ahir, birinci kat esas yasama alanidir.
Zemin kat yonu tas, birinci kat dolma göz duvarlara sahiptir.
Evin esas plani mabeyne (hayat) bagli bir iç hayat ve etrafindaki
odalardan olusmaktadir. Odalarin kapi kanatlari, yüklükleri,
tavanlar ahsap süsleme bakimindan zengindir. Tas ocaklarin
alinliklari yasmaklari üzerinde bitkisel süslemeler ve
kitabeler yer alir. Evin süslemeli odasi batidaki bas odadir.
Burada yan duvarlar üzerinde bazi büyük yapilari
cami, saray, gemi, tren, top arabasi gibi tasvirler yer almaktadir.
Evin giris katindaki yarim daire merdiven ve eve su girisini saglayan
tas yalaklar ilginç özellikler tasirlar.
.jpg)
KÖPRÜLER
Senyuva Köprüsü (Çamlihemsin)
Eski adiyla Çinçiva Köprüsü bölgenin
tas köprülerinden birisidir. Tek bir kemerle Firtina Deresi
geçilmistir. Ayrica korkuluk duvari tamir edilerek üzerine
demir bir kisim ilave edilmistir. Köyün yaslilari 1699
tarihli bir kitabesinin 1946 yilindaki bir selde kayboldugunu kaydederler.
Eger bu dogru ise, yapi bölgenin en eski köprülerinden
birisidir.
Köprüköy Köprüsü (Çamlihemsin)
Firtina Deresi üzerinde kurulu tas köprülerinden
birisidir. Köprünün bati ayagina küçük
bar tabliye kemeri ilave edilmistir. Tabliyesi iki yandan dik olan
köprünün korkuluk duvarlari kismen yikilmistir. Köprünün
19. yüzyil sonlarinda Türk ustalar tarafindan yapildigi
bilinmektedir.
.jpg)
Çaglayan Köprüsü (Findikli)
Köyün merkezinden geçen Abu Deresi üzerinde
kurulmustur. Bölgedeki yaygin tas köprülerden birisidir.
Tek bir kemer gözünden olusur. Son yillarda kullanilmayan
köprünün korkuluklari yikilmistir. Yapildigi tarih
bilinmemektedir.
Güneyce Köprüsü (Ikizdere
Güneyce'nin merkezinden geçmekte olan Iyidere Suyu üzerinde
yapilmis tek gözlü tas köprüdür. 1901 yilinda
insa edilmistir
CAMILER
Iskende Cafer Pasa Camii
Islampasa Mahallesi'nde genis bir hazire içinde Islampasa
ve Kursunlu Camii olarak da anilmaktadir. H. 978/M. 1570 yilinda
Iskender Cafer Pasa tarafindan yaptirilmistir. Cami ahsap bir son
cemaat yeri, tas duvarli ve kubbe ile örtülü bir
harim kismindan meydana gelmektedir. Caminin duvarlari moloz taslarla
örülmüstür. Harimin kuzeybati kösesinden
minareye çikilmaktadir. Kare planli harime kuzey cephedeki
kapi ile girilir. Her cephedeki iki pencere aydinlanmayi saglar.
Bu pencereler düz letonludur. Ayrica sekizgen kubbe kasnagi
üzerinde yuvarlak kemerli pencereleri vardir. Tromplara oturan
kubbe içinde demir parmaklikli bir kandillige sahiptir. Kubbe
distan ise kursun kaplidir. Tas mihrap sade bir görünüme
sahiptir. Camiye göre oldukça büyük olan ahsap
minber yenidir. Eskiden ahsap olan mahfil son yillarda betonarme
olarak yenilenmistir. Süslemeler de yenidir.
.jpg)
Büyük Gülbahar Sultan Camii
Bütünüyle dikdörtgen planli olan cami son cemaat
yeri ve harim kismindan meydana gelen kirma çatili bir yapidir.
Insa tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Son cemaat yeri bir subasman
üzerine oturur. Iki katli tas ve ahsap olarak insa edilmistir.
Dogu tarafinda imam odasi, batisinda bir odunluk ile üst kata
çikan merdiven bulunmaktadir. Üst kat bagdadi olarak
insa edilmis, kurs yeri olarak kullanilmaktadir. Son cemaat yerinden
çikilan minare batidadir. Harim kisminin duvarlari düzgün
yonu olarak mahalli siyah tastan yapilmistir. Son cemaat yeriyle
birlikte dört omuz bir çatiya sahiptir. Üzeri kiremit
kaplidir. Kare planli harim kismina son cemaat yerinden ve batidaki
kapidan girilir. Girisin üzerinde iki sütunla tasinan
ahsap bir mahfil bulunmaktadir. Tavan ahsap olup ortada bagdadi
bir kubbeye sahiptir. Harim kismini dogudan üç, diger
cephelerde iki olmak üzere, çift sira yuvarlak kemerli
pencereler aydinlatir. Mihrap yivli sütünlarla sinirlandirilmis
ve yatay dilimli bir nise sahiptir. Ahsap minber sadedir. Gülbahar
Camii birkaç defa yikilip yapilmistir.
Küçük Gülbahar Hatun Camii
Küçük Gülbahar Hatun Mahallesi'ndedir. Büyük
Gülbahar Camii'nin dogusunda yer alir. Eski cami harap olunca
1956 yilinda biraz kuzeye kaydirilarak yeniden yaptirilmistir. Ilk
yapi 16. yy'da, Yavuz Sultan Selim'in esi, Gülbahar Sultan'a
atfedilmistir
Orta Camii
Sehir merkezinde Yeniköy Mahallesi'ndedir. Ilk cami 1737 senesinde
yapilmistir. Bugünkü cami ise 1941 yilinda yeniden insa
edilmistir. Dikdörtgen planli cami kalin tas duvarli ve kirma
çatilidir. Kuzey, dogu ve bati tarafindan kapilari vardir.
Son cemaat mahalli olmayan caminin giris kismi üzerinde mahfil
bulunmaktadir.
Kale Camii
Kale Mahallesi'nde ve Rize Iç Kalesi'nin güneyinde bulunur.
1658 yilinda yapilan cami son zamanlarda yenilenmistir. Arazinin
egiminden dolayi bir zemin kata sahiptir. Zemin kat tas, üst
kat betonarme olarak yapilmistir. Örtü kirma çatili
olup, kiremit kaplidir. Caminin dogusunda imam odasi ve bir servis
hacmi bulunmaktadir. Harime küçük bir son cemaat
kismindan gidilir. Düz ahsap tavanli harim, yuvarlak kemerli
genis pencerelerle aydinlatilmistir.
.jpg)
Müftü Mahallesi Camii
1785 tarihli eski caminin yerine biraz kuzeye kaydirilarak 1965
yilinda yeniden yapilmistir. Camiye sonradan ilave edilen son cemaat
mahallinden girilmektedir. Ayrica doguya açilan bir kapisi
vardir. Muntazam kesme tastan yapilmis caminin harimini yüksek
kasnakli, kursun kapli bir kubbe örter, kuzeybati kösede
tas minare yer alir. Caminin mihrabi tas, minberi ahsaptir. H.1200/M.1785
tarihinde yapilmis cami kirma çatili idi. Cephelerden iki
sira pencere ile aydinlaniyordu. Bu cami H.1282/M.1865'te etraflica
onarilmistir
Resadiye Camii
Resadiye Mahallesi'nde yikilip yenilenen camilerden birisidir. Eski
caminin yapilisi 1671 olarak kabul edilmektedir. Bugünkü
cami 1962 yilinda yaptirilmistir.
Camiönü Cami
Camiönü Mahallesi'nde yer alir. Halk arasinda Fener Camii
olarak da bilinir. Kitabesine göre eski cami 1698 yilinda yapilmistir.
Eser 1949 yilinda yenilenmistir.
Degirmendere Camii
Degirmendere Mahallesi'ndedir. Bu cami de yenilenerek günümüze
gelmis tarihi eserlerden birisidir. Ilk cami H.1200/M.1786 yilinda
yaptirilmistir. Bu cami H.1327/M.1911 yilinda onarilmistir. Minaresi
sonradan yapilmistir.
Tasçioglu Camii
Yenimahalle'de yer alir. Yikilip yenilenen camilerden birisidir.
H.1126-1131/M.1714-1718 tarihleri arasinda Cezayirli Kaptan Ali
Pasa tarafindan yaptirilmistir. Bu caminin mimari özellikleri
hakkinda bilgimiz yoktur. Büyük bir ihtimalle kirma çatili
bir yapiydi. Bu caminin H.1250/M.1834 yilinda onarildigini biliyoruz.
20. yy'in baslarinda camiye Tasçioglu adli bir hayirsever
tarafindan bir kisim ilave edilerek, onartilmis, bundan sonra cami
Tasçioglu Camii olarak anilmistir. Caminin 1940 yilinda yeniden
onarildigi bilinmektedir. Bugünkü caminin insaatina 1979
yilinda baslanmis ve uzun yillar sürmüstür.
Seyh Camii
Sehir merkezinde, eski Vilayet Konagi'nin güneyinde eski Piri
Çelebi Mahallesi'nde yer alir. Ilk cami 1711 yilinda yapilmistir.
Bu yapi bazi onarimlarla 1953 yilina kadar gelmistir. Bugünkü
caminin insasi 1953-1965 yillari arasinda tamamlanmistir. Seyh Camii,
Merkez Camii'nden sonra Rize'nin en büyük ve özen
gösterilerek yapilmis camisidir. Bes bölümlü
bir son cemaat mahalli ve kare bir harimden meydana gelen çifte
minareli bir eserdir.
.jpg)
Merkez Uzunkaya Köyü Camii
Köyün merkezinde eski bir mezarligin kenarinda yer alir.
Ilk olarak 19. yy'da yapildigi tahmin edilen cami son yillarda yikilarak
yenilenmistir.
Bugünkü cami kesme tas duvarli, dikdörtgen planli
bir yapidir. Camiye dogudan girilmektedir. Harimde, kuzey cephede
bir mahfil bulunmaktadir. Mahfilin kösk kisminda ve kapilarinda
eski camiden kalan ahsap süslemeli parçalar kullanilmistir.
Tas minaresi kuzeybatidadir. Caminin dogusunda imam evi ve Kur'an
Kursu yapilmistir.
Eksioglu Camii (Ardesen)
Bu cami ilçe merkezinde Çiftekavak Mahallesi'nde yer
alir. Onarilip yeni ilaveler yapilarak günümüze gelmistir.
Ilk cami Eksioglu Haci Mustafa Efendi tarafindan insa edilmistir.
Bu yapi H.128/M. 1869 yilinda yenilenmistir. Yenilenen caminin kuzeyine,
yakin yillarda bir kisim ilave edilmis, kuzeybatisina da minare
yapilmistir.
Seslikaya Köyü Camii (Ardesen)
Köyün merkezinde yer alir. 1801 yilinda yapilmis, bölgenin
ahsap süslemeli camilerinin güzel bir örnegidir.
Yapi malzemesi muntazam yontulmus tas ve ahsaptandir. Dikdörtgen
planli olan caminin yakin yillarda önüne yeni bir kisim
ilave edilmistir. Kuzeydogudaki minare de bu sirada yapilmistir.
Harime kuzey cephedeki kapidan girilir. Girisin üzerinde mahfil
bulunur. Harimin aydinlatilmasi, her cephede altta büyük,
üstte küçük düz lentolu ikiser pencere
ile saglanmistir. Caminin tas mihrabi sadedir. Esas önemli
olan ahsap süslemeli minber, mahfil ve tavandir. Minberin yan
yüzleri ve korkuluklari barok karakterli kivrim dallar, S kivrimlari
ile doldurulmustur. Aynalikta kivrim dallar arasinda stilize laleler
bulunur.
Tunca Köyü Camii (Ardesen)
Meyilli bir arazide kurulmustur. 1902-1909 yillari arasinda yaptirilmistir.
Kesme tastan insa edilmis, kirma çatili bir camidir. Zemine
bir medrese kati yerlestirilmistir. Son cemaat mahalli olmayan camiye
kuzey cephesinin ortasindan ve kuzey batidan girilir. Harim düz
letonlu iki sira pencere ile aydinlatilmistir. Caminin tas mihrabi
sade bordürlerle çevrilmistir. Minber ahsaptir ve yüzeyi
bütünüyle barok karakterli bölgesel motiflerle
süslenmistir.
.jpg)
Yukari Durak Camii (Ardesen)
Büyük Mahalle'de H.1156/M.1743 yilinda insa edilmistir.
Kalin tas duvarlara sahiptir. Kapi kanatlari ve minberi orijinaldir
ve ahsap süslemelidir. Cami günümüze gelinceye
kadar birçok onarim geçirmistir.
Isikli Camii (Ardesen)
Son zamanlarda kuzey cephesinde bir son cemaat mahalli eklenmistir.
Esas cami muntazam tas duvarli, kirma çatili bir yapidir.
1887 yilinda yaptirilmistir. Süsleme bakimindan ahsap minber,
tavan ve mahfil önemlidir. Minber süslemesi, Tunca Camii
minberine benzer. Büyük bir dair içerisinde çikan
C kivrimlari ile barok karakterli diger motifler bütün
yüzeyi kaplamistir.
Senköy Camii (Çamlihemsin)
Son derece meyilli bir arazide yapilmistir. Iki katli bir camidir.
Zemin kat tas duvarli, esas kat bütünüyle ahsaptir.
Genis saçakli olan caminin dört omuzlu kiremit kapli
bir çatisi vardir. Bölgenin geleneksel ahsap camilerinden
birisidir. Ahsap süsleme mahfil korkulugunda ve minberde görülür.
Nakis ve kalem isi süslemeler sadedir. Cami 1900 yilinda köy
halki tarafindan yapilmistir.
Asagi Çamlica Köyü Camii (Çamlihemsin)
Tas duvarli iki katli, kirma çatili bir yapidir. Zemin kat
medrese olarak yapilmistir. Medrese katina kuzeydogu kösesindeki
kapi ile girilir. Bu kisim epeyce elden geçmistir. Sadece
bati duvarlarinda bir ocak kalmistir. Hariminahsap dösemesi
son yillarda betonarme olarak degistirilmistir. Caminin minberi
çok iyi bir ahsap isçiligi gösterir. Sahte kemerli
inis kompozisyonlari üzerinde bir daireden çikan S ve
C kivrimli yan yüzleri kaplar. Dilimli kemerlerle taçlandirilan
nisler ve üçgen aynalik, sadelestirilmis bir barok üslubu
yansitir.
Cafer Pasa Camii (Çayeli)
Denize hakim bir teras üzerinde, eski bir mezarligin yaninda
yer alir. 1467 yilinda yaptirilan camii onarimlarla günümüze
gelmistir. Bugünkü caminin kuzey tarafina yeni bir kisim
ilave edilmistir. Burasi imam evi ve Kur'an Kursu olarak kullanilmaktadir.
Esas cami kareye yakin, dikdörtgen planli bir harimden meydana
gelmektedir. Moloz tas duvarli olup, kiremit kapli kirma çatiya
sahiptir. Harimin girisinde iki ayaga oturan bir mahfil bulunur.
Harim yanlarinda üçer, kible tarafinda ikiser pencereye
sahiptir.
.jpg)
Ormancik Camii (Çayeli)
Mahmutlu ve Geyik Mahalleleri arasinda yer alir. Bölgenin geleneksel
ahsap yigma duvarli, kirma çatili camilerinden birisidir.
1826 yilinda yaptirilmistir. Caminin bir zemin kati bulunmaktadir.
Burasi eskiden medrese-mektep olarak kullaniliyordu. Esas cami bir
giris bölümü ve harim kismindan meydana gelmektedir.
Giris bölümündeki sedirlerde oturulmaktadir. Bu bölümün
üzerindeki mahfil ve saçagi dört ahsap sütun
tasimaktadir. Bu mahfile iç mahfilden bir kapi ile girilir.
Caminin ahsap oyma olarak oya gibi süslendigi görülür.
Ahsap süslemeler kapi, minber, mihrap ve mahfil üzerinde
yogunlasmistir. Kemerli kapinin kanadi ve genis çevresi üzerinde;
kivrimdal kompozisyonu tek bir agaçtan oyulmus mihrap nisinin
kenarindaki bordür üzerinde de yer alir. Nisin kavsarasi
ve köselikleri geometrik olarak çizgi bezemelidir. Mihrabin
dis çerçevesi üzerinde geç devirde yapilmis
boyali bir bordür yer alir.
Findikli Merkez Camii (Findikli)
Bir son cemaat yeri ve dikdörtgen planli harim kismindan meydana
gelen kirma çatili bir camidir. Birkaç yapi evresi
geçirmistir. Ilk caminin 18. yy'da yapildigi tahmin edilmektedir.
Alt kat revakli bir giristen sonra iki odadan olusmaktadir. Üst
kat Kur'an Kursu olarak kullanilmaktadir. Bu kisim Rize'nin benzer
camileri gibi 20. yy baslarinda yapilan bir onarimla bugünkü
durumuna kavusmustur.
Meyveli Köyü Camii (Findikli)
Orta Mahalle'de yer almaktadir. Iki katli, bölgenin tipik ahsap
yigma camilerindendir. 1871 yilindan Mustafa Bin Alisan tarafindan
yaptirilmistir. Zemin kat medrese bölümüdür.
Medresenin iç kisimlari yikilmistir. Sadece ocaklar günümüze
gelmistir. Caminin cephesine yeni bir kisim ilave edilmis, son cemaat
mahalli kismen bozulmustur. Son cemaat mahallinin üzerinde,
iç mahfile baglantili fevkani bir mahfil bulunur. Iç
mahfili U seklinde kible duvarina kadar uzanir. Süsleme bakimindan
minber aynaligi, mahfil köskü ve korkuluklari zengindir.
Minber üzerinde geometrik, korkuluklar üzerinde ise halat
örgü ve yatay palmet dizilerinden meydana gelen süsleme
unsurlari görülür. Ayrica sütun basliklari üzerinde
Mührü Süleyman motifine de yer verilmistir.
Kibledag Camii (Güneysu)
Köyün merkezinden Ilica Mahallesi'ne tasinmis, 1862 yilinda
yapilmistir. Bölgenin geleneksel ahsap camilerinden birisidir.
Tasinma sirasinda beton bir zemin kat üzerine oturtulmus, kuzeyine
yeni bir kisim ilave edilmistir. Bununla birlikte caminin orijinal
unsurlari korunmustur.
.jpg)
Bilen Köy Camii (Hemsin)
Köyün merkezinde iki katli olarak yapilmistir. Alt kat,
kismen ahsap duvarli olarak insa edilmis medrese bölümüdür.
Bu katta iki bölümlü bir dershane ve bir hoca odasi
bulunmaktadir. Dershanede tas ocaklar, eski sira ve kürsü
parçalari mevcuttur. Güneybatida ocagi bulunan oda hocaya
aittir. Caminin kuzeybatisinda hayat kismi bulunur. Harim kismina
ahsap oymali bir kapi ile girilir. Giris bölümünün
üzerinde yer alan mahfili U planli olup yanlarda kible duvarlarina
kadar uzanir. Dogu taraftaki ahsap ayaklarin farkliligi, mahfil
uzantisinin genis olmasi bu kismin sonradan ilave edildigini göstermektedir.
Gerçekten de yasli köylüler caminin genisletildigini
söylemektedirler.
Çamlik Köyü Merkez Camii (Ikizdere)
Egimli bir arazide olusturulan bir teras üzerine kurulmustur.
Batisinda bir medrese, imam evi bulunmaktadir. 19. yüzyilin
sonlarinda yapilmis ahsap camilerden birisidir. Esas cami kisminda
bati cephesinin ortasindan girilir. Kuzey kisminda mahfil bulunur.
Harim sadece güney cephesindeki iki sira pencere ile aydinlatilmistir.
Simsirli Köyü Camii (Ikizdere)
Arazinin egiminden dolayi yüksek tas duvarli bir subasman üzerine
kurulmustur. 1853-1857 yillari arasinda Ahmet Usta tarafindan yapilmis
ahsap yigma bir camidir. Cami kareye yakin bir dikdörtgen alani
kaplar plan kuzey cephedeki giris ve harimden meydana gelmektedir.
Giris kisminin üzerinde iç mahfile baglanan fevkani
bir mahfil bulunmaktadir. Kuzeyinde bir medresesi vardir. Bu medrese
ile cami arasinda 1988 yilinda yapilan minare yer almaktadir.
.jpg)
Güneyce Haci Seyh Camii (Ikizdere)
Kurtulus Mahallesi'nde meyilli bir arazide kurulmustur. H.1304/M.1887
tarihinde Istanbul Kütüphane Müdürü Haci
Osman Niyazi Sipahioglu tarafindan yaptirilmistir. Ustalari ise
Pazarli Ali ve Hasan'dir. Zemin katinda tas duvarli bir medrese
katina sahiptir. Esas cami ahsap olarak insa edilmistir. Kuzeydeki
giris kapisinin saginda birkaç mezardan olusan bir hazire
vardir. Harimin bati duvari egimden dolayi tas yapilmistir. Ana
plan, giris bölümü ve harim kismindan meydana gelmektedir.
Giris tadil edilmistir. Kalintilardan anlasildigina göre kuzey
cephede diger camilerdeki gibi içeriye bagli bir fevkani
mafil vardi. Bugün giris bölümünün saginda
ocakli orijinal bir oda bulunur. Bu oda sol tarafa yerlestirilmistir.
Zivane Köprüsü Camii
Cami Of'un Keler Köyü'nden sökülerek bugünkü
yerine çay alim merkezinin üzerine kurulmustu. 1834
yilinda yapilmistir. H.Hoca Köyü'nün Zivane Köprüsü
mevkiindedir. Bölgenin ahsap camilerinin en iyi örneklerinden
birisidir. Yapi ahsap süsleme bakimindan çok zengindir.
Kapi, mihrap, minber, mahfil ve tavan çok çesitli
motif ve kompozisyonlarla süslenmistir. Kapi kanatlari ve yan
pervazlarinda stilize hayat agaçlari yer almaktadir. En dista
hasir örgülü panolar bulunmaktadir. Ahsap mihrap
nisini, kivrimdalli stilize bir agaç çevreler. Minberin
yan aynaliklari, Simsirli Camii gibi dikey panolara bölünmüs
olup, her pano içerisinde, dallari lalelerle sonuçlanan
agaç motifleri yerlestirilmistir.
Yücehisar Camii (Pazar)
Köyün merkezinde yer alir. Bir medrese ile birlikte 1799
yilinda Ayse Hanim tarafindan kargir olarak insa ettirilmistir.
Camiye kuzey taraftaki medreseden iki kapi ile gidilir. Harim dogu
bati yönünde uzanir. Giris bölümü üzerinde
mahfil kismi bulunur. Caminin kuzeybatidaki ana giris kapisinin
kanatlari üzerinde geometrik sekizgen geçmelerden olusan
bir süsleme vardir. Minber aynaligi üzerinde birçok
karakterli, merkezde büyük bir daireye baglanan S ve C
kivrimlarina yer verilmistir. Mahfil korkuluklarinin iç yönünde
geometrik ve bitkisel süslemeli bir bordür dolasmaktadir.
Caminin ahsap süslemeleri Hemsin Bilenköy Camii ile yakin
benzerlik göstermektedir.
Seslikaya Süleyman Dede Türbesi
Ardesen Seslikaya Köyündedir Yenilenen türbe kare
planli ve betonarme bir kubbeye sahiptir. Bu türbe H.1262/M.1845
yilinda yapilmistir. Türbenin dogu yakininda tas duvarli, dikdörtgen
planli, besik çati bir türbe daha bulunmaktadir. Bu
türbenin üzerindeki H.1308/M.1890 tarihi okunmaktadir.
Bu türbede Süleyman Dede'nin oglu yatmaktadir.
Imha ve Tahrip Olan Eserlerimiz (3)
.jpg)
Yali Camii
Bütün eski Rize resimlerinden görülen kirma
çatili, tek minareli, sehir merkezinde sahile yakin sadirvanli
bir camiydi. Vakiflar tarafindan satilmis ve yikilmistir.
Seyh Ali Semerkandi Hazretleri Türbesi
Sehir meydaninda Seyh Camii önünde bulunan gayet büyük
ve saglam bir türbeydi. Rizeye gelenlerin ziyaret ettigi
bu türbe Cumhuriyetin ilk yillarinda, çevresindeki kitabeli
tarihî mezarlarla birlikte yikilip düzlenmistir.
Kadiri Tekkesi
Sehir meydaninda Eski Hükümet Konagi ile eski Adliye binasi
arasinda bulunuyordu. Ilk Rize valisi Hursid Akkaya tarafindan yiktirilip
ortadan kaldirildi.
Orta Camideki Türbe ve Kabristan
Rizenin Çarsi mahallesindeki Orta cami önünde
bulunan bu türbe ve tarihi mezarlik da, meydan açma
bahanesiyle yikilip yok edilmistir. Bugünkü Il Halk Kütüphanesi
önünde bulunan kitabeli tarihî mezarlar da kaldirilmistir.
Bu mezarlarin az bir kismi, vereseleri tarafindan Veliköye
nakledilmis ve kurtarilmistir.
Karadere Medresesi
Kalkandere ilçe merkezinde 1869 yilinda Gümüshanevi
hazretlerinin halifelerinden Rize Kalkandereli Müderris Hüseyin
efendi tarafindan insa edilmis iki katli 36 odali büyük
bir eserdi. 1932 yilinda nahiye müdürü tarafindan,
arsasina okul yapilacak bahanesiyle yiktirilmistir. Medrese yaninda
bulunan Müderris Hüseyin efendinin kabri ile Osmanli devrinde
nahiye müdürlügü yapmis bir zat ve iki askerin
kabirlerinin de yikilip düzlenecegi söylenince Cafer Güvenin
(Ö.1985) önderliginde Hüseyin efendinin kabri ölümünden
44 sene sonra Hüseyinhoca köyüne nakledilmistir
Ana
Sayfa
|
|