Ana Sayfa

Kayseri Kalesi

Sehir merkezinde, Kayseri surlari ve kalesi genis bir alana sahiptir. Roma Ýmporaloru III. Gordianus zamanina (M.S 238-244) ait sikkelerdeki bilgilere göre bu tarihte Kayseri’de surlarin insa edilmis oldugu anlasilmaktadir. Bizanslilar döneminde Justinian sehri koruyabilmek için esas suru daraltmistir.

Kayseri Kalesi iki bölümden ibarettir: Dis kale, iç kale.

Dis kalenin önemli bir bölümü yok olmustur.

Ýç Kale, hiç bir yönden dis kale ile bagli bulunmamaktadir. Müstakil bir yapi durumundadir. Dogu ve güney kisminda ayri biçim ve kurulusta iki kapisi vardir. Sonradan Cumhuriyet Meydanina bakan üçüncü bir kapi daha açilmistir. Kale içi, kuyumcular tarafindan çarsi olarak kullanilmakta olup; ayrica Fatih dönemine ait Kale Camisi bulunmaktadir.

Vezir Hani
III. Ahmed zamaninda Sadrazam Nevsehirli Damat Ýbrahim Pasa tarafindan 1727 yilinda tüccarlarin oturmasi için yaptirilmistir. Mimari bakimdan çok enteresan olan bu handa hali, yün ve pamuk alimi mümkündür..

Pamuk (kapan) Hani
XV. Yüzyil Osmanli yapilarindandir

Sultan Hani
Bünyan ilçesi Sultanhani Köyü’nde 1236 yilinda 1. Aleaddin Keykubad tarafindan yaptirilan ve 3.900 metrekarelik alani kaplayan han, masif duvarlar ve çesitli takviye kuleleriyle distan bir kaleyi andirmaktadir

Karatay Hani
Bünyan ilçesi Karadayi Köyünde 1240 yilinda Atabey Emir Celaleddin Karatay tarafindan 2. Keyhüsrev zamaninda yapilan hanin, iri saç örgülü beden kulelerinin bulundugu kapisi çok görkemlidir.

Giyasiye Medresesi ve Gevher Nesibe Sifaiyesi
“…Dogu-Bati ile Kuzey-Güney ticaret yollarinin kavsagi olan Kayseri, çok hizla gelismis, ilim ve sanatlarin merkezi haline gelmistir. Bu faaliyetler Kayseri’ye o devirde “Makarr-i Ulema” yani “Alimlerin Merkezi” ünvanini kazandirmistir.

Burada mutlulukla belirtilmesi gereken bir husus da, Selçuklular devrinde, Türk kadinlarina çok önem verilmesidir. Sultanlarin yaptiklari vasiyetler, mutlaka yerine getirilmis ve onlarin adina büyük saglik merkezleri açilmistir. Bunlarin öncüsü Gevher Nesibe Sultan adina yapilan, Darü’s-Sifa ve Sultan Hamami’dir. Darü’s-Sifa’nin yaninda, ayni zamanda insa edilen Giyasiye Medresesi ise Giyaseddin Keyhüsrev tarafindan yapilmis ve iki bina birlikte, Kayseri Tibbiye Mektebi’ni yani Tip Fakültesini olusturmustur.

Kronolojik siraya göe, anilarina Anadolu’da sifa merkezleri kurulan, bes mutlu Selçuklu Türk kadinlari sunlardir. :

Kayseri’de Gevher Nesibe Sultan Darussifasi ve Giyasiye Tip Medresesi (1206)
Divrigi’de Turan Melik Darussifasi (1228)
Kütahya’da Gülsüm Hatun Yoncali Ilicasi (1233)
Amasya’da Yildiz Hatun Darussifasi (1308)

Bu kurulusla, Türk-Ýslam toplumlarinda, kadinlara verilen degeri göstermesi bakimindan çok önemlidir. Bunlarin disinda, Anadolu’da yapilmis olan, birçok sifa merkezleri ve medreseler, Selçuklu’larin, bilime, insana ve onun sagligina ne kadar önem verdiklerini göstermektedir.

Kayseri Tibbiyesi, Selçuklu Sultani Gevher Nesibe’nin vasiyeti üzerine, Agabeyi Selçuklu Hükümdari Giyaseddin Keyhüsrev tarafindan 1206 yilinda yapilmistir. O devirde, Giyasiye (Temel Bilimler) ve Darüssifa’si (Hastane), tek planla birlikte ve yan yana insaa edilmis, ikisi Tip egitim ve ögretimini baslatmistir. Temel bilimlerde okuyan talebelere, Talib ve hastanede hasta basinda pratik yapan ve daha ileri seviyelere yükselen talebelere ise Danismend adi verilmekte idi. Bu eser dünyanin en eski Tip Fakültelerinden biridir.

Prof. Dr. Ýhsan DOÐRAMACI tarafindan, Sifaiye’nin Ana Giris Kapisinin, sagina mermer üzerine, kufi yazi stilinde, yeni yazi ile “Gevher Nesibe Tip Fakültesi 1206” ibaresi yazdirilmis ve ondan sonra, bugünkü Erciyes Üniversitesi’nin çekirdegini teskil eden Tip Fakültesi kurulmustur.

Eski eser Tekrar onarilmis, Gevher Nesibe Tip Tarihi Enstitüsü kurulmus ve Gevher Nesibe Tip Tatihi Müzesi’ne dönüstürülmüstür. Onarimlarda halkin, özellikle HES Kablo Sanayii’nin yardimlarini sükranla anmamiz gereklidir.

Seraceddin Medresesi
Gavremoglu Mahallesi, Hunat Külliyesinin güneydogusunda bulunan medrese, giyaseddin Keyhüsrev zamaninda Seraceddin Lale Bedr ( Emin) tarafindan 1238 yilinda yaptirilmistir

Hunat Medresesi
Hond, Huand gibi de yazilan bu isimle, Selçuklu Sultani 1. Alaeddin Keykubat’m esi ve 11. Giyaseddin Keyhüsrev’in annesi Mahperi Hatun anlatilir. Medrese, sehir merkezinin Kagnipazari mevkiindeki Hunat Hatun Külliyesi’nin bir parçasidir. Plan itibariyle distm dikdörtgen bir çerçeveye sigdirilmis iki eyvanli medreselerdendir. Medresenin kitabesi yoktur. Ancak caminin iki cümle kapisindaki kitabelerden 1238 yilinda yaptirildigi anlasilmaktadir.

Sahabiye Medresesi
Cumhuriyet Meydaninda bulunan medrese, 1267 yilinda, Selçuklu vezirlerinden Sahip Ata Fahrüddin Ali tarafindan çesmeyle birlikte yaptirilmistir. Avluya bakan odalari isyeri olarak kullanilan medrese, aslina uygun onarilmistir

Hacikiliç Medresesi
Ýstasyon Caddesinde üzerinde yer lan Haci Kiliç Camisi ve Medresesi 1249/50 yilinda Ýzzettin Keykavus tarafindan yaptirilmistir. Yapinin sag tarafi medrese, sol tarafi camidir.

Sirçali Kümbet
Sirçali kümbet, Kayseri'de Birinci Endüstri Meslek Lisesinin bahçesinde yer almaktadir. Genis, dört köse planla kaide üzerine oturtulmus ve yuvarlak planli bir sanduka odasina sahiptir. Silindir seklinde olan bu türbe çok düzgün ve üstün isçilikle kesme taslardan yapilmistir. 14. yüzyil eserlerindendir.

Melikgazi Türbesi
Melikgazi Türbesi, Pinarbasi ilçesinin Melikgazi köyündedir. Kayseri'ye 91 km uzakliktadir. Kare kesitli plan üzerine kurulmus klasik Selçuklu türbeleri tarzinda iki katli olarak insa edilmistir. 7 sanduka ve cesedin yer aldigi türbede mumyali olani Melik Gaziye aittir. Mimarisi ile bölgenin tek örnegidir.

Döner Kümbet
Döner kümbet, Kayseri'de Talas yolu üzerinde bulunmaktadir. Prenses Sah Cihan Hatun adina yaptirilmis önemli ve görkemli bir türbedir. Selçuklu eserlerinin en güzel örneklerindendir. Sarimtirak kesme tastan on iki köseli ve yüzlü olarak (her yüzünde degisik geometrik sekiller ve efsanevi yaratiklari sembolize eden kabartmalar vardir) insa edilmistir.

Mahperi Hunat Hatun Türbesi
Mahperi Hatun türbesi, sehir merkezinde Hunat camii ile medrese arasinda yapilmis mimari karakterli anitsal bir Selçuklu eseridir. Sekiz köseli olarak ve süslü bir sekilde yapilmis bulunan türbenin içerisinde yan yana üç mezar tasi bulunmaktadir.

Çifte Kümbet
Çifte kümbet, Kayseri'de Sivas caddesinde bulunmaktadir. Eyyubi hükümdari Melik Adil'in kizi Adile Hatun adina kizlari tarafindan 1247 yillarinda yaptirilmistir. Kare seklinde ve kenarlari sade silmeli, yüksek kaide üzerine oturtulmus sekizgen bir kümbettir.

Lale (Lala) Camisi
XIII. yüzyil Selçuklu dönemi eseridir. Lala Musluhiddin Pasa tarafindan yaptirildigi ileri sürülmektedir

Han Camii
Seyyid Burhanettin Bulvari üzerinde bulunan cami ve kümbet 13. Yüzyil ortalarinda Selçuklular zamaninda yapildigi tahmin edilmektedir. (Handan camiye dönüstürülmüstür)

Haci Kiliç Camii ve Medresesi
Sahabiye Mahallesi, Ýstasyon caddesi üzerinde bulunan cami ve medrese, 1249 yilinda Selçuklu vezirlerinden Abdul Kasim Ali Tasil tarafindan yaptirilmistir (Sultan Ýzzettin Keykavus Dönemi). Cami ve medresenin giris kapilari ince bir sekilde islenmistir

Hunat Hatun Camii
Camii, medrese, türbe ve hamamdan olusan bu külliye, gerek genel görünüsü, gerekse yapilis sekliyle Anadolu'da bulunan Selçuklu eserlerinin en güzel ve en önemlilerinden biridir. Kayseri kalesinin dogusunda, sehiri çevreleyen surlarin disinda yer alan külliye; 1237-1246 yillari arasinda I. Keykubat'in karisi II.Keyhüsrev'in annesi Mahperi Hunat Hatun tarafindan yaptirilmistir. Plani dikdörtgen olan camii, 56 adet dikdörtgen seklinde ayaklarin üzerindeki kemerlerin üzerine oturtulmustur. Cümle kapisi olan bati yönündeki taç kapinin yanlari ile üstü çok ince bir sekilde islenmis, geometrik resimlerle çevrilmistir.

Kursunlu Camii
1574 yilinda dogan Haci Mehmet Pasa tarafindan yapilmis olun bu caminin planini bizzat Mimar Sinan çizmistir. Kubbesi kursunla örtülü oldugu için Kursiinlu Cami denilmektedir

Soganli Harabeleri
Soganli Harabeleri Açik müze olarak ziyarete açik bulunan Soganli harabeleri Yesilhisar ilçesinin Soganli köyündedir. Bizanslilar döneminin MS 3-7 inci yüzyillarindan kalma birçok kalintilara sahiptir. Bu kalintilar, Kubbeli Kilise, Ak Kilise, Büyük Kilise, Yilanli Kilise, Sakli Kilise, Meryem Kilisesi, Geyikli Kilise adlariyla anilan kilise kalintilaridir.
Soganli köyüne yakin olan Yesilhisar'in Erdemli, Doganli, Basköy ve Arapli köylerindeki kiliseler de Nevsehir'in Göreme kiliselerinin benzerleridir. Ayrica Ürgüp, Göreme vadisinde yer alan peribacalarinin devami da bu bölgededir.

Bestepe Sur Kalintilari
Kayseri'nin ilk yerlesim alani, Bestepeler'de Sur kalintilari

Fraktin Kaya Yazitlari
Develi ilçesinin güneydogusunda yer alir. Bir su kenarindaki kaya üzerine kabartma olarak islenmistir. Hitit sanatinin en güzel örneklerinden birisidir. Sahne iki kisimdan ibarettir. Sol taraftakinde orta yerde duran bir sunagin iki tarafinda iki sahis karsilikli ayakta durmaktadir.’ Ýkisi de kisa birer eteklik ile sivri uçlu yüksek bir sapka giymislerdir. Bunlardan, sagdaki sol omuzuna bir yay, beline de bir kama takmistir. Sag eliyle içki dökmektedir. Tanri da sag eliyle omuzuna dayadigi litüsü ileriye dogru uzattigi sol eliyle de herhangi bir seyi tutmaktadir.

Figürlerin üzerindeki hiyeroglif (resim yazisi) yazisindan sagdakinin III. Hattusilis, soldakinin de firtina tanrisi Tesup oldugu anlasilmaktadir.

Kabartmanin sag tarafindaki sahnede ise oturan tanriça ile ayaklarina kadar inen bir örtüye sarinmis bir kadin görülmektedir. Solda bir taht üzerinde oturan tanriça sol elinde bir kadeh tutmakta, sagdaki kadin ise ayakta durmakta ve içki sunmaktadir. Üst tarafindaki yazilardan bu kadinin III. Hattusilisin karisi “Büyük kraliçe Pudu-Hepa” oldugu bilinmektedir.

Bu kabartmanin M.Ö, XIV. yapildigi anlasilmaktadir

Ýmamkulu Kayasi
Ýmamkulu kaya kabartmasi, Develi ilçesine 40 km kadar uzaklikta Ýmamkulu köyünün Simsekkaya mevkiinde bulunmaktadir. Ýri blok kayanin oval sekil verilmis yüzünde firtina tanrisi; üç dag tanrisinin egilmis baslari üzerinde boga kolusu bir arabaya binmis olarak görülür.

Dag tanrilarini da insan vücutlu, hayvan basli demanlar yukari kalkmis kollariyla tutmaktadirlar. Burada firtina tanrisi “TESUP” kiliçli ve serpusludur (Migfer). Bu esas motifin saginda stilize olmus bir agaç ile onun üzerinde kanatli bir deman, sol tarafinda ise elinde bir asa tutan figürlerden baska firtina tanrisinin sag ve solundaki bosluklar kus ve geyik gibi hayvan motifleriyle doldurulmustur.

Abide üzerinde firtina tanrisinin adi olan isaretlerden baska yazi bulunmadigindan zamanini kati olarak bilemiyoruz. Fakat motif ve stil özelliklerinden bu abidenin de “Büyük Hitit Devleti” zamanina ait oldugu tahmin edilmektedir.

Simsekkaya abidesi su anda tabiat ile iç içedir.

Karakuyu Kartusu
Pinarbasi Ýlçesine bagli, Karakuyu Köyündeki, Viransehir höyügünün üst tarafinda bulunmustur. Bu tür büyük blok taslar üzerine islenmis kit genelde kuyu ve su baslarina kondugu bilinmektedir.

Bu yerin de bir baraj olabilecegi görüsleri ileri atilmistir. Atatürk’ün bu kitabeyi gördügü söylenmektedir.

Kayseri Arkeoloji Müzesine, Karakuyu Köyünden 1932 senesinde getirilmis ve müzenin en güzel kösesine konmustur.

Hitit sanatinin en güzel örneklerinden biridir. iki kanatli Hitit Günes Kursu stelin tam üst ortasina büyük bir incelik ve ustalikla islenmistir. Kanatlarinin içinin islenisi ve süslemeleri ayri bir özellik tasir. Hemen günes kursunun altinda Hitit Hiyeroglif (Resim yazisi) ile yazilmis iki satirlik kit yer alir. Kabartma ve kalin olarak yazilan birinci satirda; ‘Hattusili, kahraman büyük kral IV. Tuthalia büyük kral kahraman’ ikinci satirda ise; Tanri ve dag adlari siralanmaktadir. Bugün bu satirin tam olarak okunusunu anlamak mümkün olmamistir.

Kültepe
Kanis'te Warsama'nin saray kalintilari

Kültepe, Kayseri-Malatya karayolunun 22. kilometresinden sonra 3km. kadar içerde bir tepedir (höyüktür). Karahöyük köyü içindeki Kültepe; biri yerlilerin oturdugu höyüten, öteki asagi sehir veya Asurlu tüccarlarin yerlestigi Karum alanindan olusmustur.

Höyügün çapi 500 m., ova seviyesinden yüksekligi 20 m.’dir. Tepeyi dört yanindan asagi sehir Karum çevirmistir. Çapi 2 km’yi bulan Karum, höyük ve arasindaki stadeli (kalesi) birer sur ile çevrilidir.

Höyükte yapilan kazilardan sehrin; Roma, Helenistlik Greco, Pers ve özellikle Tabal dönemindeki önemini Geç-Hitit döneminde de korudugu anlasilmistir.

Höyükte ve Karum’da 1948 yilindan itibaren sistemli kazilar devam etmektedir. Ticaret hayatiyla ilgili çivi yazili önemli tabletler bulunmustur.

Kültepe, Kanis-Karum Orta Anadolu’nun eski bir yerlesim yeri ve ticaret merkezi olmasi bakiminde çok önemlidir.

Kuruköprü (Talas)
Talas ilçesine bagli Kuruköprü Köyündedir. Roma dönemi su kemeridir. Bir dere üzerine kurulmus 1 adet sivri, 13 adet yuvarlar kemerden olusur.

Selçuklular döneminde kemer aralari doldurularak su bendi haline getirilmistir. Yapi ikiye bölünmüs vaziyette ayaktadir. Köprü yüzleri kesme yontu tasla yapilmis, iç kisimlari molozlarla doldurulmustur. Batida ayaklara takviyeli büyükçe sivri bir kemer bulunur.

Kemerler üzerinde boydan boya uzanan su kanalinin yarim olan yan duvarlari çogu yerde yikilmistir. Kuzey cephesi takviyelidir. Köprünün bati tarafindaki bir kisim yerleri yikiktir.

Bir an önce onarimdan geçirilmesinde fayda vardir.

Kizilirmak Çokgöz Köprüsü

Tekgöz Köprüsü
Kayseri'ye 30 km. uzaklikta ve Kizilirmak üzerindedir. 1202/3 tarihinde Kayserili Haci Ali Sir Bin Hüseyin tarafindan yaptirilmistir.


Kayseri'de Kiliseler
Kayseri, Hiristiyanligin 4. yüzyildan 8. yüzyila kadar en önemli merkezlerinden biri olan Kapadokya bölgesinin önemli eserlerini sinirlari içinde barindiriyor. Kayseri sinirlari içinde yer alan Soganli, Agirnas, Doganli, Tomarza-Emirusagi yeralti sehirleri ve ören yerlerinde, döneminin en önemli kiliseleri yer aliyor. Bölgede, elliye yakin kaya kilise ve magarasi bulundugu anlasilmakla beraber, ancak Balikli Gök, Tokali, Karabas, Yilanli, Kubbeli, Geyikli ve St. Barbe kiliseleri gezilebilmektedir. Bu kiliselerin hepsinde de Ýsa ve havarilerini konu alan freskler bulunmaktadir.

Soganli Kaya Kiliseleri
VIII. ve XIII. yüzyilda Kappadokya bölgesinde yapilan kilise (sapel) ve manastirlardan en ilginç plan ve görünüse sahip olanlari Soganli'dadir.

Ayrica Soganli'nin eski halki da kayalara oyulan ev ve barinaklarda yasamistir. Masa biçimli tepeler ve kubbeli kaya kiliseleri Kappadokya'dan baska bir yerde görülmeyen kültür ve doga varliklaridir.

Soganli kaya kiliselerinin duvarlari degisik renklerle boyanmis durumdadir ve üzerine resimler yapilmistir. Ayrica bu kiliseler içinde ve bazi kaya oluklarinda dini resimlerin yasaklandigi ikonoklastik döneme ait tek renkli geometrik motifler ve haç resimleri bulunmaktadir.

Duvar resimlerindeki konular Ýncil'den alinmistir. Ýsa peygamberin dogumu, vaftiz edilisi, mahkemesi, mucizeleri, çarmiha gerilisi, Hz. Meryem'in basindan geçen olaylar, at üzerinde Kudüs'e gidisi ve azizlere ait freksler vardir. Soganli kiliseleri arasinda Tokali, Gök, Karabas, Canavar, Meryem Ana, St. Barbe ve Geyikli kiliseleri en fazla ilgi çeken ve gezilen yerlerdir.

Bölge’de Roma döneminden kalma Azize Barbara (Tahtali ), Karabas, Büyük Kilise, Saint Joan Kilisesi, Yilanli Kilise, Kubbeli Kilise, Saint George Kilisesi, Gök ve Tokali Kilise de ilgi çeken eserler arasindadir. Agirnas’ta da Agios Prokopios Kilisesi önemli eserler arasinda yer alir.

Surp Kirkor Lusovoriç Kilisesi

Kayseri’nin Bizans Hiristiyan dünyasindaki öneminin en iyi örneklerinden biri de, Hacilar- Erciyes yolu üzerinde, merkezden yarim saat yürüme mesafesinde olan, ibadet ve ziyarete açik Surp Kirkor Lusovoriç Kilisesi.

Rivayete göre kilisenin temeli, 1700 yil önce atilmis. Gençliginin büyük bir bölümünü Kayseri’de geçiren Surp Krikor (Aziz Gregory), Ermeni kilisesinin kurucusu ve ilk piskoposuymus.

Bugün kilisede, mart ve haziran aylarinda olmak üzere, yilda sadece iki kez dini tören yapiliyorsa da zamaninda bin kisilik bir cemaati varmis. Ýstanbul Ermeni Patrikligi tarafindan yönetilen bu törenler için, Ýstanbul’dan din adamlari geliyor.

Ýstanbul ve baska ülkelerde yasayan Ermeniler için bu kilisenin büyük önemi var.

Roma Mezari
Mezar; Felahiye Kepiç Köyü'ndedir
Ýl merkezinde Ýstasyon caddesinde medrese arkasinda bulunan Roma Mezari ile Felahiye ilçesine 7 km uzakliktaki büyük mermer taslardan yapilmis olan Roma Mezari en önemlilerindendir.

Bu mezarlarin Kapadokya'nin Roma eyaleti oldugu dönemde yapildiklari bilinmektedir.


Tomarza Kaya Mezarlari
Kömür köyü batisinda bulunan ve görenlerin hayranlikla izledigi ancak hakkinda pek fazla bilgi sahibi olamadigimiz kaya mezarlari..


Güpgüpoglu Konagi
Cumhuriyet Mahallesi'ndeki bu konagin yapimi 1419-1497 yillari arasinda baslamis, ilave ve onarimlarla bugünkü haline kavusmustur. Haremlik ve Selãmlik olmak üzere iki bölümdür

Erkilet'te Hidrellez Köskü
1241/42 yillinda yaptirilmis bir Selçuklu dönemi kösküdür..

Haydar Bey Köskü
XIV. Yüzyilin ikinci çeyreginde yapilmistir. Kente 5 km. uzakliktadir.

Babük Bey Köskü
Mogol beylerinden Babük Bey tarafindan 1366/67 yilinda yaptirilmistir.

Ana Sayfa