Ana Sayfa

Ani ( Ocakli ) Harabeleri: Kars'a 48 km uzakliktadir.Mevcut Ocakli Köyü yakininda Türkiye-Ermenistan sinirina yakin Arpaçay nehri kenarinda konumlanan kentin kurulusu M.O. 350-300 yillarina dayanmaktadir. Ani ülkemizi ziyaret eden turistlerin önemli ugrak merkezlerinden birisidir. Ani'de kent surlari, Ortaçag kiliseleri Selçuklu mimari eserleri görülmeye degerdir.

Selçuk Sarayi: Ani ören yerinin kuzeybati ucunda yer almakta olup, oldukça görkemlidir. Dis kapisinda bulunan zengin mozaik seklindeki taç kapisi geometrik motiflerle süslenmistir. Içte muhtelif odalar, galeri, depolar ile çesmesiyle büyük bir yapi kompleksi olusturur.

Surlar: Kuzey surlari ilk defa 972'de yapilmistir. 977-990 yillarinda dogu surlari eklenerek, güçlendirilmistir.Kuzeyde yer alan üç giris kapisi görülmeye degerdir.12. yy.da Selçuklular tarafindan hastane olarak kullanilan Ejderha Kulesi Anadolu'nun en eski hastanelerindendir.

Beylerbeyi Sarayi: Kale etegindeki Saray, 1579'da Lala Mustafa Pasa tarafindan yaptirilmistir. Iki katli olan yapi 1828 yilina kadar Kars Hükümet Konagi olarak kullanilmistir.

Kars Il Merkezinde, Ani Ören Yerinde Görülecek Tarihi Yerler.
Camuslu Kaya Resimleri : Kars ili Kagizman ilçesi Camuslu Köyünde bulunan kaya resimleri bölgemizdeki en eski yerlesim merkezidir.Yapilan arkeolojik çalismalar magaralarin paleolitik (Yontma Tas) çaginin son evresinde M.Ö.13000 yillarinda iskan gördügünü kanitlamistir.Magaralarda bulunan sert granit tas iki blok üzerine geyik ve dag keçisi resimleri kazima teknigi ile islenmis olup resimler oldukça realisttir.
Kars Kalesi:

M.S.1153 yilinda Selçuklulara bagli Saltuklu Sultani Melik Izzeddin'in emri ile Veziri Firuz Akay tarafindan yaptirilmistir.Kenti çevreleyen dis kale surlari da 12.yy'da insa edilmeye baslanmis 1386 tarihinde Timur tarafindan yikilan kale 1579 yilinda Osmanli padisahi III.Murat'in fermani ile Kars'a gelen Lala Mustafa Pasa tarafindan kale ve dis cephe surlari yeniden yaptirilmistir.1616 ve 1636 yillarinda iki defa onarim gören kale dogu-bati istikametinde 250m, kuzey-güney istikametinde yaklasik 90m'dir.Kars Kalesi'nin dis cephe surlari kesme bazalt tastan yapilmis olupb üyük istinat duvarlari ile çevrilidir.

Üç büyük kapisi olan kalenin kuzeydeki ana giris kapisi kale önündeki bosluga açilmaktadir.Bu yapilar arasinda kalenin en yüksek noktasi olan kale burcuna dogru tas dösemeli bir cadde mevcut olup caddenin bitiminden itibaren merdivenlerle kale burcuna ulasilmaktadir.Kars Kalesi içerisinde 12.yy'dan kalma Celal Baba Türbesi,Askeri Koguslar,Tarlalar,Cephanelik ve bir adet Mescit yer almaktadir.Sit alani olarak ilan edilen Kars Kalesi kentten bakildiginda etkileyici bir görünüme sahiptir.
Havariler Kilisesi (Kümbet Camii): Kars Kalesi'nin güney eteginde Kale içi Mahallesinde yer alan Havariler Kilisesi sehirdeki Ermeni kiliselerinden birisi olup Bagratli Kralligi döneminde Kral Abbas tarafindan M.S.932-937 yillari arasinda yaptirilmistir.Kilise merkezi planli olup dört yonca yapragini andiran, dört nisle genisleyen dik açili bir mekana sahiptir.Kubbeyi olusturan kasnak kismi uzun konik biçiminde olup kubbe altindaki nisler içte yuvarlak dista bes köseli olarak yapilmistir.Kilisenin ana giris kapisi bati yönünde olup ayrica güney ve kuzey yönlerinde iki giris kapisi daha bulunmaktadir.Apsis yarim daire biçiminde olup apsiside içerisine alan12m çapindaki kubbe alti ana mekani 8 adet ince uzun tonoz kemerli pencere ile aydinlatilmistir.Havariler Kilisesi yöreye özgü düzgün kesme bazalt tasindan yapilmistir.
Tas Köprü : Kars Çayi'nin Dereiçi Mahallesine akan kisminda Kaleiçi Mahallesi ile Sukapi Mahallesini ayiran dar bogaz üzerinde M.S.1579 yilinda Osmanli padisahi III.Murat'in emri ile Lala Mustafa Pasa tarafindan yaptirilan üç tonoz kemerli olarak yaptirilan köprünün tamami düzgün kesme bazalt tasindan yapilmis olup daha sonra bir kismi yikilan köprüyü Karahanoglu Haci Ebübekir 1725 yilinda yeniden yaptirmistir.

Osmanli Dönemi Hamamlari : Kaleiçi Mahallesi ve Sukapi Mahallesinin kesistigi yerde Kars Çayi'nin dogu yaninda Mazlumoglu ve Topçuoglu Hamami Kars Çayi'nin batisinda ise Ilbeyioglu Hamami bulunmaktadir.Hamamlar 17.yy basinda Osmanli mimari tekniginde yapilmis olup günümüzde bu hamamlardan Topçuoglu ve Mazlumoglu Hamami hizmete açik bulunmaktadir.
Beylerbeyi Sarayi : Kars Kalesi'nin eteginde Lala Mustafa Pasa tarafindan 1579 yilinda yaptirilan Saray iki katli olup tamami düzgün kesme bazalt tasindan yapilmistir.Sarayin asil giris kapisi bati istikametinde olup zemin katla birinci kati ayiran ahsap tavan tamamen yikilmistir.Saray 1878 yilina kadar Sancak Konagi olarak kullanilmis, 1918 yilina kadar Hükümet Konagi olarak kullanilmis, 1918 yilinda saray terkedilmistir.
Gazi Ahmet Muhtar Pasa Konagi : Ortakapi Mahallesinde yer alan konak 19.yy'in ilk çeyreginde insa edilmis Osmanli Dönemi yapilarindandir.Konak 1877-1878 Osmanli Rus Savasi sirasinda Kars'a gelen Dogu Cephesi Komutani Gazi Ahmet Muhtar Pasa tarafindan bir yil süreyle karargah binasi olarak kullanilmistir.Konak özgün Osmanli mimari yapisiyla sehirdeki önemli sivil mimarlik örneklerinden birisi olup özellikle konagin birinci katindaki ahsap süslemeli balkon döneminin mimari özelliklerini yansitmaktadir.Konak günümüzde Kars Valiligi tarafindan restore edilerek Gazi Ahmet Muhtar Pasa Sergi salonu olarak hizmete açilmistir.
Evliya Camii : Kaleiçi Mahallesinde yer alan Evliya Camii Lala Mustafa Pasa tarafindan 1579 yilinda yaptirilan camii haziresinde yer alan Hasan-i Harakan isimli Anadolu Evliyalarindan birisi olan bu evliyanin ismine izafeten yaptirilmis olup Evliya'ya ait türbede günümüzde camii hazinesi içinde yer almaktadir.Camii 1998 yilinda restore edilmis olup minaresi orjinal Osmanli mimarisini korumustur.

Yusuf Pasa Camii : Yusufpasa Mahallesinde bulunan camii Kars Beylerbeyi Seyit Yusuf Pasa tarafindan kendi adina izafeten 1664 yilinda yaptirilmis olup gri ve beyaz bazalt tastan insa ettirilmistir.Caminin giris kapisindaki Osmanlica kitabe günümüze kadar ulasmistir.Camii halen ibadete açik bulunmaktadir.
Fethiye Camii : Ortakapi Mahallesinde bulunan Fethiye Camii 19.yy sonlarinda Ruslar tarafindan Baltik Mimari tarzinda kilise olarak yaptirilmis olup bina Cumhuriyetin ilk yillarindan sonra Kapali Spor Salonu olarak kullanilmis 1985 yilinda ise camiye çevrilmistir.
Abukhamrents (Polatgolu) Kilisesi : Ören Yeriri'nin kuzeybatisinda Bostanlar deresinin üzerindeki surlara yakin plato üzerinde kurulan kilise M.S 980 yilinda Prens Pahlavuni tarafindan yaptirilmistir. Silindirik bir yapiya sahip olan kilise sekizgen kubbeli olup kubbenin temeli derin yüzeyi ayiran birbirine geçmis ince sütunlarin destekledigi 6 kenar sütun üzerinde durmaktadir. Güneydoguya açilan tek kapisi bulunan kilisenin sekizgen kubbesinin her kösesinde birer pencere mevcuttur. Kilisenin apsisinin bulunmayisi bu kilisenin bir aile mezarligi anisina anit mezar binasi olarak kullanildigi sonucu dogurmaktadir. Kilisenin güney cephe duvarinda oyma teknigi ile yapilmis bir günes saati dikkat çekicidir.

Aziz Prkich Kilisesi : Ani Ören Yerin'in güney dogusunda büyük Katadral'e yakin bir noktada insa edilmis olan kilisenin yarisi sonradan yikilmistir. Kilise M.S 1036 yilinda yapilmis olup zemini daire planlidir. Kilise mimarisi kubbeli ve iki kisimdan olusmustur. Iç mekanda sekiz kösegen mevcut olup dogu istikametindeki yarim kubbe diger kubbeden daha genistir. Iki düzlemden meydana gelen sütunlar bu bölümü de ayirir. 1036 yilinda kral III.Sembat tarfindan yaptirilan kilise 1291 ve 1342 yillarinda Atabekler tarafindan restore etirilmistir. 1930'lu yillarda ise bir yildirim düsmesi sonucu kilisenin yarisi yikilmistir.

Selçuklu Sarayi : Ören Yerinin kuzeybati istikametinde sarp bir kayalik üzerinde kurulan bu muhtesem saray yapim tarihi belli olmamakla beraber muhtemelen 1064 yilinda Selçuklularin Ani'yi fethinden sonra Ebul Menucehr Bey tarafindan sehirde baslatilan imar çalismalari sirasinda yapilmis olmalidir. Orjinal iki katli olan binanin birinci kati ahsap oldugundan yikilmis günümüze zemin katla bodrum kati ulasmistir. Özellikle sarayin girisini olusturan portal kapi Selçuklu Mimarisini en güzel tas isçiligini sergileyen yildiz motiflerden olusmustur. Sarayin bodrum katini olusturan tonoz kemerli bölümleri kislari ambar olarak kullanilmis L seklindeki zemin kat ise asil saray olarak kullanilmistir. 12. yy.'in karakteristik Selçuklu süsleme tarzi ile yapilan dikdörtgen planli saray büyük bir salon ve bu salonun etrafina dagilmis odalardan olusmustur. Selçuklu Sarayi içerisinde bulunan sadirvan bu muhtesem yapinin diger bir dikkat çekici mimari özelligini sergiler.

Selçuklu Kervan Sarayi : Ani Ören Yerinin merkezinde yer alan Kervan Saray 12. yy. baslarinda yapilmis olup Ören Yeri içerisinde bulunan antik ana cadde üzerinde insa edilmistir. Kervan Sarayi'n taç kapisi süslemeleri orjinal Selçuklu mimarisini yansitmaktadir. Kervan Saray 10. yy.da insa edilen Arekletos Kilisesi ile daha sonra birlestirilerek yapilmistir.
Küçük Hamam : Ani Ören Yerinde Arapçay'in kuzey batisinda Arapçay'la Tatarcik deresinin birlestigi alanda bulunan Bey sekizi kapisinin 100m güneyinde bulunmaktadir. Selçuklu mimari tarzinda yapilan hamam dört eyvan ve dört halvet odasindan olusmus odalarin kapi girisleri sivri kemerli olarak yapilmistir. Ayrica eyvanlar besik tonoz kemerlerle örtülmüstür. Hamamin girisi bati istikametinde olup buradan bir koridorla soyunma odalarina ulasilir. Ayrica bu koridorun kuzeyinde bir iliklikve ilikligin yapisinda külhan kismi bulunmaktadir.
Menucehr Camii : Ören Yerinde iç kaleye çikan yolun güneyinde bulunan pilato üzerine insa edilen Ebul Menucehr Camii plani bilinen ve günümüze saglam bir sekilde ulasan en eski Selçuklu eseridir. Ani sehrinin Selçuklular tarafindan fetih edilmesinden sonra 1072yilinda Ebul Menucehr Bey tarafindan yaptirilan camii Sivas Divrigi Ulu Camii'nden daha önce yapildigi için Anadolu'daki ilk Türk camisi olma özelligini de tasimaktadir. Camii iki katli ve dikdörtgen planli olup zemin kat Arpaçay vadisine bakan kisimda topraga gömülü olarak yapilmis olup dört odadan olusmaktadir. Camiinin bu kismi medrese olarak kullanilmis medrese üzerindeki birinci kat ise fil ayagi sütun kemerlerle birbirne baglanarak iç mekanda genis kubbeyi tasimaktadir. Kemerler arasinda kalan yildiz motifli süslemeler özellikle dikkat çekicidir. Camiye bitisik olarak yapilan 99 basamakli tas minarede günümüze kadar ayakta kalmistir. Caminin tamami düzgün kesme tüf tasindan yapilmistir.

Genç Kizlar Kilisesi : Türkiye Ermenistan sinirini ayiran Arpaçay Nehri Vadisi'nin bati yaninda bulunan kilise Ören Yerine ulasan kervan yolunun baslangiç noktasinda insa edilmistir. Mimari yapisi ve süslemeleri dikkate alindiginda 13. yy'in karakteristik özelligini tasiyan kilise silindirik bir plana sahip olup üzerindeki kubbe çadir görünümündedir. Giris kapisi kervan yoluna bakan kuzeybati istikametinde bulunan kilisenin dis cephe duvarlari üzerinden kabartma geometrik süslemeler mevcuttur. Alti bölmeli dis cephe duvarinin kemerleri arasinda bulunan pencereler içeriyi aydinlatmaktadir. Kilisenin etrafi sur duvarlari ile çevrili olup kuzey istikametteki sarp kayaliklara dogru uzayan kervan yoluna kilise bir galeri ile baglanmistir. Üzeri kemer tonozlu olan galerinin önemli bir kismi yikilmistir.

Bakireler Manastiri : Türkiye Ermenistan sinirinin ne uç noktasinda Arpaçay Nehri'nin aktigi derin vadi üzerindeki sarp kayaliklar üzerine kurulan bu kilisenin yapim tarihi belli olmamakla birlikte M.Ö. 10. yy. sonlarinda yapildigi anlasilmaktadir. Bazilikal planli manastir özel bir ibadet yeri olup manastirin kuzey ve güney cephe duvarlari yarim daire seklindeki kemerlerle bati yönündeki galeriye ulasmaktadir. Manastirin diger bir kapisi olan bati kapisi ise diger kapiya göre daha küçük olup sarp kayaliklara dogru açilmaktadir. Manastir Ören Yerindeki ulasilmasi en zor olan sarp kayaliklar üzerine kuruldugundan günümüze saglam bir sekilde ulasmistir.

Av Köskü : Sarikamis Ilçesi Inönü mahallesinde bulunan Av Köskü 19.yy sonunda Kars'in kirk yillik Rus isgalinde kaldigi dönemde Baltik Mimari tarzinda tamami ahsap hatillarla yapilmistir. Kösk tek katli olup kuzey yönündeki kapisina iki sütunla girilmekte olup bu cephede bulunan pencerelerin üzeri sivri kemerli yapilmistir. Köskün zemini düzgün kesme bazalt tasindan yer yer bir metre yüksekliginde yapilmistir.
Yanik Kilise : Ilçe merkezinde Inönü mahallesinde bulunan kilise 19 yy. sonunda Ruslar tarafindan Baltik Mimari tarzinda yapilmis olup kilisenin tamami düzgün kesme bazalt tasindan yapilmistir. Kilisenin duvar cephelerinde yalanci sütunlar ve çati alinliklarinda yalanci tonoz kemer süslemeleri mevcuttur. Dikdörtgen seklindeki bazikal planli kilise binasi günümüzde camiye çevrilmis olup, ibadete açik tutulmaktadir.

Kars Müzesi : Istasyon Mahallesinde bulunan Kars Müzesi 1959 yilinda kurulmus, 1969 yilinda müze müdürlügüne dönüstürülmüstür, 1978 yilinda da bugünkü modern binada hizmete açilmistir.Dogu Anadolu Bölgesinin en önemli müzelerinden birisi olan Kars Müzesi genel maksatli müzelerimizden birisi olup müze arkeoloji salonu,etnografya salonu ve müze bahçesinde sergilenen tas eserlerden olusmaktadir.Arkeoloji salonunda eski Tunç Çagi, Urartu dönemi, Roma dönemi, Pers, Part Devletleri dönemi, Sasani dönemi, Selçuklu dönemi, Karakoyunlu, Akkoyunlu dönemi ile Osmanli dönemine ait pismis toprak eserler, madeni eserler, sikkeler, gözyasi siseleri sergilenmektedir.Etnografya salonunda ise 18. ve 19.yy'a ait yöresel giysiler, kaftanlar, hali ve kilimler, gümüs kemerler, silahlar ve mutfak kaplari sergilenmektedir.Tas eserleri bölümünde ise Akkoyunlular ve Karakoyunlular dönemine ait koç, koyun ve at heykellerinden olusan mezar taslari yer almaktadir.

Ani Ören Yeri : Kars iline 42 km uzakliktaki Ocakli Köyü sinirlari içerisinde yer alan Ani Ören Yeri Türkiye-Ermenistan sinirini ayiran Arpaçay Nehrinin bati yakasinda Türkiye sinirlari içerisinde volkanik bir tüf tabakasi üzerine kurulmus bir ortaçag sehridir.Ören yeri Anadolu'ya Ipek Yolu üzerinden giriste ilk konaklama merkezi oldugundan ayni zamanda bir ticaret merkezidir.Antik kentin zenginligi de buradan gelmektedir.Ören yerinin en eski tarihi M.Ö.5000 yillarina kadar uzanmaktadir.Tarih öncesi dönemde Ören yerindeki yerlesim bostanlar deresi olarak bilinen vadideki volkanik olusumlu magaralardan olusmustur.Bugünkü Ören yerini olusturan iç kale M.S.4.yy'da Kars sehrine ismini veren Karsaklilar tarafindan yaptirilmistir.Ören yerinin dis cephe surlari Bagratli Kral Asot tarafindan M.S.964 yilinda yaptirilmaya baslanmis daha sonra Kral III.Sembat 978 yilinda ikinci takviye sur sistemini yaptirmis 1064 yilinda Selçuklu Sultani Alparslan'in Ani'yi feth etmesinden sonra Ani Beyi olan Ebul Menucehr tarafindan 1064-1072 arasinda üçüncü sur sistemini yaptirmistir.Kale surlari deve tüyü ve siyah renkli tüf tasindan yer yer iki ve üç sira halinde Horasan Harci ile yapilmistir.Kuruldugu arazi üzerine uyumu saglamak amaciyla üçgenimsi bir sekilde insa edilen surlarin yedi giris kapisi mevcut olup bu kapilarin en önemlileri Aslanli Kapi, Kars Kapisi, Sarniçli Kapilardir.Þehrin surlari uzun kusatmalara dayanikli hale getirmek için surlar arasina yapilan destekleme kuleleri ayni zamanda erzak ve tahil deposu olarak kullanilmistir.Arazinin egimine göre yer yer 5m yükseklige kadar olusan surlarin dis cephelerinde Haç motivleri, Aslan ve yilan kabartmali rölyefler, çini süslemeler mevcuttur.Ören yerinin ana giris kapisi olan Aslanli Kapi iki büyük giris kapisindan olusmaktadir.Aslanli Kapinin bulundugu surlarin dogu yanindaki burç üzerinde Selçuklu Sultani Alparslan'in sehri 1064 yilinda feth etmesini belgeleyen dört satirlik Kufi Islami Kitabe mevcuttur.

Büyük Katedral (Fethiye Camii) : Yazitlara ve tarihçelere göre kilisenin temelleri Bagratli Krali II.Sembat tarafindan M.S.990 yilinda atilmis ancak Kral Sembat öldükten sonra kiliseyi esi Kraliçe KATRANIDE tarafindan 1001 yilinda bitirilmistir.Kilisenin mimari ayni yüzyilda Istanbul Ayasofya Kilisesinin tamiratini yapan TIRIDAT ustadir.

Kilisenin plani haç seklinde olup ortadaki alan kemerleri tasiyan dayanikli sütunlar ile sinirlandirilmistir.Yarim daire seklindeki apsis kilisenin diger kisimlarindan yüksek olup, heykel oyuklari ile süslenmistir.Apsisteki bu süsleme biçimi 11.yy kilise mimarisinin tipik bir örnegidir.Bazilikal haç planli binanin üç giris kapisi mevcut olup bu kapilardan batidaki halk kapisi, kuzeydeki patrik kapisi, güneydeki de kral kapisidir.Kilise kemerli dar ve yüksek pencereler ile aydinlatilmistir.Kilisenin cephe duvarlari kemerlerle bölünmüs olup bu kemerler sütunlarla birlestirilmistir.Kilisenin apsis bölümünde iç mekandaki fresklerin 13.yy'da yapildigi tahmin edilmektedir.Kirmizi renkli tüf tasindan insa edilen katedral basamakli bir zemin üzerine kurulmus olup kubbesi ve çan kulesi kuzey cephesindeki duvarin bir kismi ile birlikte yikilmistir.Katedral 1064 yilinda Sultan Alparslan'in Ani'yi feth etmesinden sonra camiye çevrilmis ve ilk fetih namazi kilinmistir.Bu sebeple Büyük Katedral'e Fethiye Camii'de denilmektedir.

Tigran Honents (Resimli) Kilise : Ani Ören Yerinin kuzey dogusundaki Migmig Deresi'nin Arpaçay Nehri'ne karistigi yer üzerinde yükselen seki biçimindeki bir arazi üzerine kurulan kilise 1215 yilinda Anili bir tüccar olan Tigran Honents tarafindan insa ettirilmistir. Haç plani ile yapilan kilisenin zemin katinin iç mekani dört büyük sütunla kubbeye baglanmistir.Yarim daire seklindeki apsis sag ve soldaki iki katli günah çikarma odalari ile çevrilmistir.Kilisenin çevresi dikdörtgen planli olup cephelerin çati alinliklarinda rölyef hayvan figürleri ile süslenmistir.Bu kilise özellikle iç mekanindaki fresklerle dikkat çekicidir.Kilisenin iç cephe duvarlari ile kubbe kisminda Hz.Isa'nin dogumundan ölümüne kadar geçen olaylari sembolize eden freskler mevcuttu.

Ana Sayfa