|
Çanakkale
Çanakkale tabiî güzelliklerle,
târihî zenginliklerin kucaklastigi bir ildir. Her kösesi
târih doludur. Arkeolojik eserlerin yaninda, yemyesil tepeler,
masmavi bir deniz ve tertemiz sahilleri ile turizme çok müsaittir.
Târihî eserler: Çanakkale târihî
eserler bakimindan oldukça zengindir. Bes bin senelik bir
târihin harâbelerini ve zamânimiza ulasan eserlerini
görmek mümkündür
Çimenlik Kalesi: Çanakkale Bogazinin Anadolu
kiyisinda Kocaçay agzindadir. 1452’de Fâtih Sultan
Mehmed Han tarafindan Bizans’a denizden gelecek yardimi önlemek
için yapilmistir. Kânûnî devrinde 1552’de
tâmir görmüstür. Diger ismi, Kale-i Sultan’dir.
Dis surlar ve iç kale olmak üzere iki kisimdir.
Nara Kalesi: Çanakkale’ye 6 km uzakliktadir.
1807’de baslanmis olan yapimi Ikinci Mahmud Han devrinde tamamlanmistir.
Bozcaada Kalesi: Venedikliler zamâninda yapilmis,
Fâtih Sultan Mehmed devrinde tâmir ettirilmistir. Dis
surlar ve iç kaleden meydana gelen kale, son yillarda da
tâmir görmüstür.
Bigali Kalesi: Eceabat’a 5 km uzakliktadir. Yapimina
1807’de baslanmis olup, Ikinci Mahmud Han devrinde tamamlanmistir.
Kilitbahir Kalesi: Deniz kilidi mânâsindadir.
1462’de Fâtih Sultan Mehmed Han tarafindan yaptirilmistir.
Eceabat’tadir. Hiçbir yerde uygulanmamis bir plâni
vardir. Dis kale iç kale ve sari kaleden meydana gelmistir.
Seddülbahir Kalesi: Bogazi takviye için, 1659’da
Frenk Ahmed Pasa tarafindan Rumeli yakasinda yaptirilmistir. Günümüzde
yikik durumdadir.
Gelibolu Kalesi: Eski devirlerden kalan kale, Bizans Imparatoru
Birinci Jüstinianus tarafindan tâmir ettirilmistir. Günümüzde
sâdece bir burcu kalmistir.
Babakale: Ayvacik ilçesinin Babakale köyündedir.
On yedinci asirda Kaymak Mustafa Pasa yaptirmistir.
Atikhisar: Halk arasinda Gavur Hisar denilen bu kale, Çanakkale-Balikesir
karayolu üzerinde yüksek ve sarp bir tepe üzerindedir.
Osmanli tekniginin izlerini tasir. Gözetleme kuleleri, su sarniçlari
ve surlar vardir.
Fâtih Câmii: Kalenin dogusunda çarsinin
güney ucundadir. 1452’de Fâtih Sultan Mehmed yaptirmistir.
1862/1863’te Sultan Abdülazîz Han döneminde
yenilenmistir.
Abdurrahmân Câmii: Osmanli câmilerinin
ilk örneklerindendir. Orhan Gâzi döneminde yapilmistir.
Sultan Ikinci Mahmud Han devrinde tâmir edilmistir. Ezine
ilçesindedir.
Sefer Sah Câmii: Ezine ilçesinde 14. asirda
Yildirim Bâyezîd Han zamâninda yapilmistir. Câminin
yaninda Sefer Sahin türbesi vardir.
Aslihan Bey Câmii ve Külliyesi: Ezine’ye
12 km uzaklikta Kemâli köyünde olup, câmi,
hamam ve türbeden meydana gelmistir. Sultan Birinci Murad döneminde
yapilmistir. Türbe, câminin kuzeyinde olup, günümüze
ulasan en eski türbedir. Câminin batisinda yer alan hamam
ise, en eski Osmanli hamamlarindandir.
Hüdâvendigâr Külliyesi: Ezine’ye
40 km uzaklikta Tuzla köyündedir. Câmi, medrese
ve hamamdan meydana gelmistir. Câmi, 1366’da yapilmistir.
Medrese câminin batisindadir. Dershâne ve on odadan
meydana gelmistir. Zamânimiza sâdece bir odasi ulasabilmistir.
Ulu Câmi (Hüdâvendigâr Câmii):
Sultan Birinci Murad döneminde ulu câmiler plâninda
yapilmis bir câmidir. Gelibolu’da olup, bölgenin
en büyük yapisidir. 1667’de onarilmis, 1889’da
yeniden yaptirilmistir.
Azebler Namazgâhi: Gelibolu’da 1407’de yaptirilmistir.
Bu tür eserlerin en güzelidir. Günümüzde
yikik vaziyettedir.
Gâzi Süleymân Pasa Câmii: Orhan Gâzi
devrinde yapilmistir. Câminin mihrabi ve bati duvari ilk günkü
hâlini korumaktadir. Birkaç sefer tâmir görmüstür.
Süleymân Pasa Câmii: Orhan Gâzi döneminde
yapilmistir. Süslü mihrâbi ve minâresi ilk
seklini korumustur. Lapseki ilçesindedir.
Hüdâvendigâr Câmii: Sultan Birinci
Murâd döneminde yapilmistir. Lapseki ilçesinin
Umurbey köyündedir.
Yâkup Bey Külliyesi: Lapseki ilçesinin
Çardak bucagindadir. Câmi, medrese, okul ve handan
meydana gelen külliyeyi 1472’de Gâzi Yâkup
Bey yaptirmistir. Medrese günümüzde tamâmiyle
yikilmistir.
Ahmed Bîcân Türbesi: Ikinci Murad Han zamâninda
yapilmistir. Tek kubbeli güzel bir yapidir. Türbede yatan
zât devrinin büyük âlimlerinden idi. Gelibolu’dadir.
Sarica Pasa Türbesi: Sultan Ikinci Murad Han devri
devlet adamlarindan Sarica Pasaya âittir. Gelibolu ilçesindedir.
Yazioglu Türbesi: Ayni ismi tasiyan câmiye bitisik üstü
açik bir türbedir. Tâmir edilirken ilk özelligini
kaybetmis olup Gelibolu’dadir.
Gâzi Süleymân Pasa Türbesi: Rumeli fâtihi
ve Orhan Gâzinin oglu Süleymân Pasanin türbesidir.
Gelibolu’nun Bolayir köyündedir. 1549’da tâmir
edilmistir.
Anitlar: Birinci Dünyâ Harbinde târihin
en kanli savaslarindan birinin cereyân ettigi Çanakkale
topraklarinda 250.000 Türk sehidi yatmaktadir. Bu sehitlerin
aziz ruhlarini anmak ve hâtiralarina hürmet için
“Çanakkale Sehitler Aniti” yapilmistir. 21 Agustos
1958’de tamamlanmistir. Hisarlik Burnu ucundadir. Bütün
bogazdan görülen anitlar, 41,70 metre yükseklikte,
4 m aralikla 4 büyük sütun üzerine kuruludur.
Gövde 30x30 metredir.
Içinde “Harp Müzesi” vardir. Sehitleri
su misralar ne güzel anlatmaktadir:
“Vurulup tertemiz alnindan uzanmis yatiyor,
Bir hilâl ugruna Yârab, ne günesler batiyor!”
“Dur yolcu! Bilmeden gelip bastigin,
Bu toprak bir devrin battigi yerdir.
Egil de kulak ver, bu sessiz yigin,
Bir vatan kalbinin attigi yerdir.”
“Bastigin yerleri toprak diyerek geçme tani!
Düsün altinda binlerce kefensiz yatani,
Sen sehit oglusun incitme yaziktir atani,
Verme, dünyâlari alsan da bu Cennet vatani!..
Diger anit ve sehitlikler ise; Bahriye Sehitligi ve Aniti, Intepe
Sehitligi, Anadolu Hadiye ve Rumeli Mecidiye Sehitligi, Üstegmen
Hasan ve Tegmen Mesvuf Sehitligi, Gelibolu Sehitligi, Biga Sehitligi
ve Aniti, Yahya Çavus, Mehmed Çavus, Sorok ve Yamut
âbideleri, Conkbayiri Mehmetçik Park Aniti, Tek Çam
Anitidir.
Müzeler:
Atatürk Müzesi: Çanakkale Savaslari sirasinda
Mustafa Kemâl’in (Atatürk) tümen karargâhi
olarak kullandigi Çamyayla köyündeki ev müze
olarak kullanilmaktadir.
Arkeoloji Müzesi: Kazilarda çikan târihî
eserlerin muhâfaza edildigi bir müzedir.
Harp eserleri müzesi: Seddülbahir bölgesinde sehitler
aniti içindedir. 1171’de açilan müzede Çanakkale
Savaslari sirasinda bölgede kalan silahlar sergilenmektedir.
Eski Harâbeler: Truva Harâbeleri Çanakkale’ye
32 km uzakliktaki eski bir sehir harâbesidir. Ilk çag
halk sâirlerinden Homeros’un Ilyada destani bu sehirden
bahseder. Burasi dünyânin en meshur müzelerinden
biridir. Arkeolojik kazilarla tamâmen ortaya çikarilan
bu sehir harâbeleri görülmeye deger bir târih
hazînesidir. Truva M.Ö. 3200 ile M.S. 400 yillari arasinda
9 defâ yikilmis ve yeniden kurulmustur. 1873’te Sehliemanin
tarafindan ilk defâ bulunmustur. Bu harâbeler Çanakkale
Bogazina hâkim olan Hisarlik Tepe üzerindedir.
Truva Harâbeleri yaninda Arkeoloji Müzesi vardir. Truva’da
kazilar kat kat yâni üst üstedir. 2 ile 16 m derinlikte
9 sehir vardir. Truva kazilarinda çikan târihî
eserlerin mühim kismi Avrupa müzelerine kaçirilmis,
ancak 1923’ten sonra çikarilanlar Istanbul Arkeoloji
Müzesi ve Truva Arkeoloji Müzesinde muhâfaza altina
alinmistir.
Blegen’in tespit ettigi kronolojik siraya göre 9 Truva
söyledir:M.Ö. 3200-2600, 2600-2300, 2200-2050, 2050-1900,
1900-1800, 1800-1300, 1300-1100, 700-350, 350-M.S. 400.
Iskender amiral gemisinden mizragini Truva istikâmetine atarak
Asya seferinin basladigini anlatmak istemistir. Anadolu’nun
en önemli antik sehirlerinden biridir. Assos: Ayvacik ilçesine
bagli Behramkale köyünde M.Ö. 7. asirda kurulmus
bir yerlesim merkezidir. Denize hâkim tepe üzerindeki
akropol, 3 km uzunlugunda bir surla çevrilidir. Agora tiyatro
ve Athena tapinagi vardir. Alexsandrea: Çanakkale’ye
50 km uzaklikta Dalyan köyünde Alexandrea-Troas harâbeleri
surlarla çevrilidir. Bu kenti Iskender’in generallerinden
Antigonos kurmustur. Lampsakoz: Lapseki ilçesinde Lampsakoz
(Pitiyara)sehir harâbeleri ve Roma devrine âit lahit
ve kitâbeler bulunmaktardir. Sestos: M.Ö. 650 senesinde
Aiciler tarafindan koloni olarak kurulmustur. M.Ö. 300 senesine
âit seramikler bulunmustur. Sehrin iç kalesi hâlen
durmaktadir. Sarniclar kullanilmaktadir. Eceabat’a 4 km mesafededir.
Dardanos: Çanakkale’nin 10 km yakininda Izmir karayolu
üzerindedir. Eski bir sehir harâbesidir. Diger harâbeler
Chyrse, Perkote, Arisbe, Parion, Priapos, Kebrene, Skepsis ve tapinagi
bulunan Neandrea sehir kalintilaridir.
Mesire yerleri: Zengin dogal güzellikler, ilde çok
sayida mesire yerinin meydana gelmesine yol açmistir. Bunlardan
meshur olanlari sunlardir:
Yaykin: Çanakkale-Çan karayolu üzerindedir.
Karaçam ormanlari içinde, bin kisiye yakin kisinin
dinlenebilecegi bir piknik yeridir.
Balaban: Çanakkale-Çan karayolu üzerinde
bir dinlenme yeridir. Çam, mese, kestane agaçlariyla
kaplidir. Içme suyu çok güzeldir.
Millî Park: Gelibolu Yarimadasinda 33.000 hektarlik
bir arâzidir. Savas alanlari, anitlar, sehitlik, güzel
koylu, temiz kumsallari ve ormanlik tepeleriyle yesil vâdiler
bulunur. Gezi ve piknik yeridir.
Karantina: Çanakkale-Izmir karayolu üzerinde
il merkezine 15 km uzaklikta, deniz kenarinda bulunan bir dinlenme
yeridir.
Kepez: Il merkezine 5 km uzakliktadir. Çanakkale-Izmir
karayolu üzerindedir. Denize 1 km olup, meyve bahçeleriyle
çevrelenen ve Çanakkale bogazinin güzelligi seyredilebilen
bir dinlenme yeridir.
Kaplicalari: Çanakkale kaplica ve ilicalari bakimindan
da çok zengin bir ilimizdir. Bu sifâli sularin bâzilarinda
banyo kürleri, bâzilari ise içilerek çesitli
hastaliklara iyi gelir.
Çan Kaplicasi: Çan-Balikesir karayolu üzerindedir.
Banyo tedâvîsi romatizma, mafsal romatizmasi, nefrit
ve kadin hastaliklarina iyi gelir. Içme tedâvisi ise
karaciger, barsak, safra kesesi ve idrar yolu hastaliklarina faydalidir.
Küçük Çetmi Kaplicasi: Ayvacik ilçesinin
Küçükçetmi köyündedir. Sicakligi
14°C olup, karbonhidratlidir.
Kestanbol Ilicasi: Ezine’nin Kestanbol köyündedir.
Banyo tedâvîsi romatizma, nefrit, kadin hastaliklari,
cilt hastaliklari, gut, siyatik, barsak parazitleri ve kiriklar
için çok faydalidir. Eski devirlerden beri kullanilmaktadir.
Külçüler Kaplicasi: Bayramiç ilçesine
18 km uzaklikta orman içindedir. Dört bin senedir kullanilan
kaplica, kadin hastaliklarina iyi gelir.
Kirazli-Balaban Mâden Sulari: Çanakkale-Çan
karayolu üzerinde Kirazli bucagindadir. Böbrek taslarini
düsürmede çok faydalidi
Ana
Sayfa
|
