Ana Sayfa

Adana

Kaleler:

Adana’da çok sayida tarihi kale vardir. Ceyhan’dan, Tarsus’a kadar 40-50 dag kalesi olup bunlardan meshur olanlari sunlardir:

Adana Kalesi: Abbasi Sultani Halife Harun Resid tarafindan, eskiden kalan kale yikintilari üzerine 781’de yaptirilmistir. 1836’da Adana’yi isgal eden Misir valisi Kavalali Mehmet Ali Pasa tarafindan yiktirildigi için bugün temellerinin bir bölümü kalmistir.

Evliya Çelebi seyahatnamesinde; “Dört köseli çevresi dört yüz adimdir. Yedi kulesi, iki kapisi vardir” der. Ilk devirde yapilan kalenin bir duvari nehire dayanmis olup, diger üç kenari hendeklerle çevrilidir ve 7 burcu vardir.

(Kestanbol) Ayas Kalesi: Ceyhan’in 30 km uzagindadir. Yumurtalik ismiyle anilir. Kale ortaçagda yapilmistir. Kanuni Sultan Süleyman Han 1536’da tamir ettirmis ve “Sahil Kulesi” ismi verilen bir kule ilave ettirmistir.

Yilanli Kale: Ceyhan’a 6 km uzakliktadir. Halk arasinda ismi (Sahmeran)’dir. Misis’e yakindir. Ortaçagda Haçli seferleri esnasinda kurulmustur. Tas yapi ve 9 kuleli olup, tepe üzerindedir.

Anavarza Kalesi: Kozan’in 22 km kuzeydogusundadir. M.Ö. 9. asirda Asurlular tarafindan yapilmistir. 795 senesinde Abbasilerin eline geçmistir. Sonra Ramazanogullari’nin eline geçmistir. On dördüncü asirda kullanilmaz olmustur. Roma ve Bizans devrinde tamir edilmistir. Justiniaus tamir ettirmistir. Kozan ilçesinin Dilekkaya (Anabarza) köyü yakinindadir.

Toprak Kale: Toprak bir tepe üzerindedir. Osmaniye’nin 8 km batisinda bulunan kale, Adana’nin dogusundadir. Çukurova’yi güneyden gelecek saldirilara karsi korumak için yapilmistir. M.Ö. 3. asirda yapilmis olup Romalilar, Abbasiler, Selçuklular, Ramazanogullari ve Osmanlilarca tamir edilmistir. Duvarlari ayaktadir.

Kozan Kalesi: Kozandadir. Asurlular tarafindan yapilmistir. 44 kulesi vardir. Çevresi yaklasik 6 km'dir. Defalarca tamir görmüstür. Kismen ayaktadir.

Cem Kalesi: Ortaçagdan kalmadir. Cem kale ismi sonradan verilmistir. Roma çagi kalintilari vardir. Kadirli yakinindadir.

Kurtlar Kalesi: Adana’nin dogusundadir. Ortaçagda yapilmistir. Birçok kere tamir edilmistir. Bahçe ilçesindedir. Bazi duvarlari durmaktadir.

Sirkeli: Ceyhan yakinlarinda Hitit Höyügüdür. Kazilarda M.Ö. on ikinci asra ait eserler bulunmustur.

Sis Kale: Ceyhan civarindadir. Ortaçaga aiddir. Geçen asir tamir gördügü halde harabe halindedir.

Milvan Kale: Adana’ya 48 km uzakliktadir. Karaisali yakinlarindadir. Ortaçagda yapilmistir. Halen yikinti halindedir.

Annasa, Haruniye, Hemite, Bucak, Dumlu, Feke, Cardak, Kum, Savranda, Semen kaleleri ile Toprakkale, Adana’daki diger kalelerdir.

Camiler:

Hasan Aga (Kethuda) Camii: Eski caminin hemen arkasindadir. Plani, Mimar Sinan tarafindan yapilmistir. 1558’de Ramazanoglu Piri Pasa zamaninda Ramazanoglu Halil Beyin kölesi Abdullah oglu Hasan Kethüda ile azadli köle Atike tarafindan yaptirilmistir (1501-1703). Klasik devir Osmanli cami mimarisinin Adana’daki tek örnegidir. Insasi 25 sene süren camiin güney duvarinda, 1671’de Çukurova’ya gelen Evliya Çelebi’nin imzasi vardir.

Akça Mescid: Adana il merkezinin en eski binasi ve Adana’da bulunan en eski Türk eseridir. 1409 senesinde Agaca Bey isimli bir Türkmen agasi tarafindan yaptirilmistir. Tipik bir Selçuk mimari karakterini aksettiren kapisinin, tas oyma motiflerinin ve cami içindeki minberinin büyük sanat degeri vardir. Minaresinin süsleri dikkat çekecek güzelliktedir.

Eski (Yag) Cami ve Medresesi: Adana merkezinde ve çarsi içindedir. “Yag Camii” ismi ile de anilir. Ramazanogullari devrinde yaptirilmis olan bu cami Osmanli devrinde esasli bir bakim görmüstür. 1558’de Piri Pasa, caminin yanina bir de medrese ilave ettirmistir. Sari renkli tastan (küfeki) yapilmis giris kapisi, on dört-on besinci asrin bir san’at saheseridir. Insaatina 1501’de baslanmistir. Bu cami yapilmadan önce ayni yerde kilise vardi.

Ulu Cami ve Medresesi: Ramazanogullari tarafindan yapilan en büyük ve meshur bir camidir. Hala dimdik ayaktadir. Osmanli devrinde tamirat görmüstür. Insaatina 1513’de baslanmis ve insaat 1541’de Piri Mehmed Pasa tarafindan bitirilmistir. Selçuklu, Memluk ve Osmanli mimarisinin özelliklerini tasir.

Stalaktikli ve arabesk süsleme çift bordürle bezenmistir. Bütün kemerlerinde, dogu avlu kapisinin iç ve dis cephesinin yapiminda siyah-beyaz mermerler kullanilmistir. Mihrabi mermerdendir. Üst bölümlerinde bulunan yarim daire içinde on alti ve on yedinci asir çinileri dikkati çeker. Beyaz zemin üzerinde lacivert, kirmizi firuze renklerle stilize nar ve erik çiçekleri, hançer yapraklari ile süslü motiflerin sanat degeri yüksektir.

Alemdar Mescidi: 1748’de Alemdar Kul Mustafa Hasan Aga yaptirmistir.

Mestanzade Camii: 1682’de Mestanzade Haci Mahmud Aga yaptirmistir.

Cuma Fakih Camii: 1541’de Cuma Fakih isimli bir zat yaptirmistir.

Ali Dede Mescidi: 1704’de Ali Dede isimli bir sahis adina Rakka valisi Mehmed Pasa yaptirmistir.

Ceyhan-Ulu Camii: 1868’de Nogay Abdülkadir Aga tarafindan yaptirilmistir.

Ceyhan Kurt Kulagi Camii: Ceyhan’a 12 km uzaklikta 1601’de Haydar Aga tarafindan yaptirilmistir. 1659’da Mimar Mehmed Aga tarafindan tamir ettirilmistir.

Yeni Cami: Adana’dadir. 1724’de yapilmis, tek minareli ve Osmanli mimari özelligini tasir.

Küçük Mescid: Ramazanogullarindan Halil Bey tarafindan 1482’de yaptirilmistir. Bir ara depo olarak kullanilmistir.

Yesil Mescid: Gencizade Haci Mahmud tarafindan 1741’de yaptirilmistir. Kubbesini örten yesil kiremitleri nedeniyle bu adla anilmaktadir.

Kozan Hoskadem Camii: Kadirli’dedir. 1448’de Misirli Türk-Memluk beylerinden Emir Abdullah Hoskadem tarafindan yaptirilmistir.

Diger camiler: Evliya Çelebi, Seyahatnamesi’nde, Adana’da irili ufakli 70 cami ve mescidin bulundugunu yazmaktadir. Kemeralti Camii ve Tahtali Camii, Kadirli Hamidiye Camii, Bahçe Agimbey Camii bunlardandir.

Türbeler: Adana’da yer alan türbelerden bazilari sunlardir:

Ramazanoglu Türbesi: Ulu Caminin bitisigindedir. 1541’de Piri Mehmed Pasa tarafindan yaptirilmistir. Oyma tas isçiligi ile süslüdür. Türbenin içi on altinci yüzyil çinileriyle kaplidir. Türbede, Ramazanoglu Halil Bey ile torunlari Mustafa Bey ve Mehmed Sah yatmaktadir.

Sehid Duran Mezari: Adana’nin kurtulusunda Fransizlar’a karsi ilk verilen sehidin bulundugu mezardir. Sed boyundadir.

Agcabey Kümbeti: Bahçe ilçesindedir. Agca Bey’in oglu Mehmed Aga’nin türbesidir. Annesi tarafindan 1856’da yaptirilmistir. Kesme tastan, kare biçiminde ve tek kubbeli olarak insa edilmistir.

Hanlar ve çarsilar; Gön Hani: 1530’da Ramazanoglu Piri Mehmed Pasa tarafindan yaptirilmistir. Üç yüz altmis dükkanli ve bedestenlidir. Hanin tamami yikilmistir. Geriye sadece giris kapisi kalmistir. Eski kapi 1960’ta restore edilmistir.

Tuz Hani: Ulu Cami mahallesindedir. Kitabesinden 1497’de Ramazanoglu Halil Bey’in yaptirdigi anlasilmaktadir. Han düzgün taslarla örülmüstür. Çesitli zamanlarda tamir gören hanin bir bölümü yikiktir. Bati kösesinde küçük bir mescid vardir.

Havraniye (Misis) Kervansarayi: Ceyhan ilçesine bagli Havraniye köyündedir. Selçuklulardan kalma eski bir kervansarayin yerine Sultan Dördüncü Mehmed’in emri ile sadrazam Köprülü Mehmed Pasa tarafindan yaptirilmistir. Günümüzde sadece giris kapisi kalmistir.

Kurt Kulagi Kervansarayi: Ceyhan ilçesinin Kurtkulagi köyü yakininda eski Halep kervanyolu üzerindedir. 1659’da Hüseyin Pasa tarafindan Mimar Mehmed Agaya yaptirilmistir. Günümüze kadar saglam olarak gelmistir.

Soluhan Kervansarayi: Kozan ile Feke ilçeleri arasinda eski Kozan-Kayseri kervanyolu üzerindedir. Selçuklu-Osmanli mimari tarzi özelliklerini tasiyan bir handir.

Hamamlar, Çarsi Hamami: Adana hamamlarinin en eski ve en büyügüdür. 1529’da Ramazanogullarindan Piri Mehmed Pasa tarafindan yaptirilmistir. Çesitli zamanlarda tamir gören hamam, 1945’de restore edilmistir.

Irmak (Yali) Hamami: Eski Roma hamami üzerine Ramazanogullarindan Halil Bey, 1494’te yaptirmistir. Seyhan Nehri kiyisinda olup, suyunu buradan alir.

Mestan Hamami: 1682’de Ramazanogullarindan Mestanzade Haci Mahmud Aga tarafindan Mestanzade Camii’nin bir vakfi olarak yaptirilmistir.

Yeni Hamam: 1720’de Musahalioglu Mustafa Bey tarafindan yaptirilmistir. Diger hamamlara benzemektedir.
Diger tarihi ve turistik yerlerden bazilari da sunlardir:
Tas Köprü: Seyhan Nehri üzerindeki sehrin iki yakasini birlestiren tas köprü, Romalilardan kalmadir. 3.10 m yüksekliginde 13 m genisliginde 21 gözlü ve tastan yapilmistir. On yedinci asirda esasli bir tamir görmüstür. Sultan Üçüncü Ahmed (1713) Adana valisine tasköprünün tamiri için ferman göndermistir. 1847’de ise, Sultan Abdülmecid Han tamir ettirdi. Günümüzde yirmi bir gözden sadece on dördü kalmistir.

Adana’nin sembolü olan kule, 1882’de Adana valisi Abidin Pasa tarafindan yaptirilmistir. Kare prizma seklinde olup, 32 m yüksekligindedir. Sehrin merkezinde olan kule, sehrin Fransiz isgalinden kurtulmasinda, genç kizlarin isledigi Türk bayraginin asilmasi ile bayraga gönderlik etti.

Adana Bölge Müzesi: Kuruköprü semtindeki Rum kilisesinde, bir düzenleme neticesinde açilmistir. Müzede 69 sikke, 2950 arkeolojik degeri olan eser, bes bin etnografik degeri olan eser, 3500 mühür, Osmanli devrine ait 346 mahkeme karari bulunmaktadir.

Misis Mozaik Müzesi: Adana’ya 20 km uzaklikta ve Seyhan Irmagi kenarindadir. Hitit, Roma, Bizans, Islam (Arap, Selçuk ve Osmanli) devirlerine ait pekçok tarihi eser vardir. Ayrica dördüncü asirdan kalma bir kiliseden çikarilan mozaikler burada saklanmaktadir.

Gastabala (Hieropolis): Osmaniye’nin 12 km kuzeyindedir. Hitit ve Asurlulardan kalma tarihi bir sehirdir.

Sar (Comana): Tufanbeyli’nin 20 km kuzeyindedir. Hitit, Roma ve Bizans devrinde önemli bir yerlesme merkezi idi. Hitit aniti ile meshurdur.

Kaplicalari: Adana il sinirlari içinde yedi kaplica vardir. Bu kaplicalar degisik hastaliklara iyi gelmektedir. Haruniye kükürtlü kaplicalari cilt ve romatizma hastaliklarina iyi gelir. Kurttepe, Alihocali, Misis ve Kodes içmeleri mide ve barsak hastaliklarina faydalidir. Osmaniye yakinlarindaki Gebeli içmesinin suyu idrar söktürücü olarak bilinir. Tahtaliköy Kükürtlü Kaynagi cilt hastaliklarina ve isilige iyi gelir.

Mesire yerleri: Adana’nin zengin dogal güzellikleri vardir. Seyhan Baraji ve Sariçam Korulugu özellikle sehir merkezinin dinlenme yeridir. Kapiz, il merkezinden 35 km uzaklikta essiz güzellikleri ile taninan bir yerdir. Çakit Suyu, çam ormanlari ve dag doruklari Kapiz’a ayri bir güzellik verir. Aslantas piknik yeri ve Karatepe milli parki, Adana merkezine 122 km’dir. Burada bulunan açik hava Hitit Müzesi, çevrenin tabii güzelligini tarih ile birlestirmektedir.

Anavarza: Ceyhan civarinda eski çaglarin önemli bir sehridir. M.Ö. 6. asirda kurulmustur. Asur, Roma, Bizans, Müslüman-Arap ve Türk devirlerine ait eserlerce zengindir. Kale, su kemerleri, anfi tiyatro, mozaikleri ve stadyum kalintilari meshurdur.

Arkadius devrinde Kilikya’nin Tarsus'tan sonra ikinci büyük sehri idi. M.S. 526’da çok siddetli zelzele ile yikildi. Justinaus, sehri yeniden yaptirdi. Halife Harun Resid devrinde sehir Müslümanlarin eline geçti. Sonra Ramazanogullarina ve 1516’da Yavuz Sultan Selim Han devrinde Osmanli Devletine katildi.

Karatepe: Adana’nin 120 km kuzey dogusundadir. Hitit krali Asitavandes tarafindan M.Ö. 4. asirda kurulmustur. Kale, kral evleri, heykel ve yazilari günümüze kadar gelmistir.

Kadirli: Tarihi bir sehirdir. Kiliseden camiye çevrilen Ala Cami, ortaçag yapisi Cem Kalesi ile Roma çagina ait kaya kabartmalari en meshurlaridir.

Sirkeli Kabartmasi: Adana-Ceyhan karayolunun 45’inci kilometresindedir. Hitit krallarindan Muvattalish’in kayalar üzerine islenen dev bir tasviridir. M.Ö. 1200 senesinde yapilmistir.

Yaylalar: Adananin yazi sicak ve bunaltici olur. Halkin bir kismi yaz aylarinda yaylalara çikarlar. Yaylalar yemyesil ve serindir. Baslica yaylalari Pozanti, Nemrun, Zorkun, Horzum ve Börücek’tir. Nemrun Yaylasi çok güzel manzaralidir.

Evliya Çelebi, Seyahatname’sinde Adana için sunlari yazar: Ramazanogullari Camii, dört büyük sütun üzerine oturan yüksek kubbeli olarak yapilmisti. Kubbenin tepesindeki alemin parlakligindan gözler kamasir. Caminin içi, disi tamamen çinidir. Mihrap ve minberini tarif etmek güçtür. Içerisinde çok degerli avize ve kandiller vardir. Müezzin mahfeli, ince sütunlar üzerinde oturtulmus bir kösk gibidir. Avlusu küçük, renkli taslarla dösenmistir. Avlunun çevresinde yirmi üç sütuna oturan yirmi kubbeli ve halilarla döseli bir sofa bulunmaktadir. Caminin sol yönünde, kursun örtülü bir kubbe içinde Ramazanoglu gömülüdür.

Evliya Çelebi, Adana’da ayrica küçüklü-büyüklü 70 cami ve mescidin bulundugunu söyler. Onun ifadesine göre Adana’da 8700 ev ve konak vardir (Yaklasik olarak 40-45 bin nüfus). O devir için Adana, Anadolu’nun en büyük sehirleri arasinda sayilir. Osmanli Devletinin eyalet merkezlerinden biridir. Evliya Çelebi söyle devam etmektedir: “Bilginleri çoktur. Halki ehl-i sünnettir. Bir dar’ül kurra, üç dar’ül-hadis, kirk çocuk mektebi vardir. Iki hamami olup, biri yali tarafinda Pasa Hamami, digeri çarsi içerisinde Eski Hamamdir. On yedi han vardir. Çarsi içerisindeki Ramazanoglu Hani, yüz yirmi odalidir. Etrafindaki üç yüz altmis dükkan dahi Ramazanoglu yapisidir. Ayrica sehir içerisinde yüz otuz dükkan ve kale gibi büyük bir bedesteni vardir. Bunlar da Ramazanogullari devrine aittir. Sehir, nehirden yüksek oldugundan dolaplar vasitasi ile alinan sular, sehre taksim edilir.)

Ana Sayfa