|
SAC DOKULMESI (ALOPESI)
Saç dökülmesi terimi çok farklý problemleri
anlatmak içinkullanýlabilir (saçlardaki hafif
bir incelmeden tüm saçlarýndökülmesine
kadar) ve bu durum bir çok nedenden kaynaklanabilir. Normalþartlarda,
her gün yaklaþýk olarak kafamýzdaki saçlardan
50-100arasýnda saç telini kaybederiz. Anormal saç
dökülmesi durumlarýnda isebu sayý artar
ve taraklarýnýzda, banyo ve lavabo giderlerinde veelbiselerinizde
aþýrý miktarda saç biriktiðini görürsünüz.
Týbbi olarak saç dökülmesi aþaðýdaki
þekillerde sýnýflandýrýlabilir:
Telogen effluvium: vücudun genel olarak strese (sýkýntýya)
maruzkalmasýnýn ardýndan (uzun süreli
yüksek ateþ, büyük bir ameliyat veyaciddi bir
enfeksiyon) 2-3 ay sonra meydana gelen yaygýn saçdökülmesidir.
Bu tür saç dökülmesi vücuttaki ani hormon
deðiþikliklerisonucu da meydana gelebilir; özellikle
kadýnlarda doðum yaptýktan sonra.
Ýlaçlarýn yan etkisi: belirli ilaçlar
yan etki olarak saç dökülmesineneden olabilir;
özellikle lityum, beta blokörler, warfarin, heparin,amfetaminler,
levodopa ve diðer bazý ilaçlar. Daunorubicin ve
kansertedavisinde kullanýlan diðer ilaçlar, ani
ve yaygýn saç kaybýna nedenolabilirler.
Hastalýk belirtisi olarak: saç dökülmesi
bazý hastalýklaýrn belirtisiolarak meydana
gelebilir. Bu hastalýklardan bazýlarý; lupuseritomotozus,
sifiliz, tiroid hastalýðý (hipotiroidi veyahipertiroidi),
aaaa hormon dengesizliði, sarkoidoz, kanserin cilditutmasý
(yayýlmasý), ciddi beslenme bozukluklarý (protein,
demir, çinkoveya biotin eksiklikleri). Bu tür beslenme
yetmezlikleri özelliklezayýflama diyeti uygulayan bayanlarda
ve adet kanamalarý çok aðýrgeçenlerde
sýk olarak görülmektedir.
Tinea capitis (kafa serisinin mantar hastalýðý):
yama þeklinde dökülmemeydana gelen bu tip saç
dökülmesinde hastalýða neden olan mikropTrichophyton
tonsurans dýr. Bu enfeksiyon, saçýn tam deriden
çýktýðýnoktada kýrýlmasýna
neden olur.
Tarvmaya baðlý saç dökülmesi: bu tür
saç dökülmesi insanlarýn kendileritarafýndan
neden olunan saç dökülmesidir. saçlarýný
çekiþtirmek,saçlarý aþýrý
sýcaða maruz býrakmak ve saç maþasý
ile aþýrý kývýrmak,saça
kuvvetli kimyasal maddeler sürmek (saç boyalarý,
spreyler gibi).
Erkek tipi saç dökülmesi: erkeklerde saç
dökülmesi tipik bir þekildemeydana gelebilir (ön
taraftaki saç çizgisinin geri çekilmesi ve/veyatepedeki
saçlarda incelme / azalma). Bu en yaygýn saç
dökülmesi tipidirve erkeklerde herhangi bir yaþta
baþlayabilir, hatta ergenlikçaðlarýnda bile
baþlayabilir. Bu durum genelde 3 etkenin ortak sonucuolarak
meydana gelebilir; ailevi saç dökülmesi þekli,
erkekhormonlarýnýn varlýðý ve ilerleyen
yaþ. Tamamen benzer bir þekilde, birçok kadýnda
da kadýn teipi saç dökülmesi meydana gelmektedir.
Kadýntipi saç dökülmesinde; ön tarafta
seyrekleþme, tepede veya tepeninçevresinde taç
þeklinde seyrekleþme meydana gelebilir, dolayýsý
ileerkek tipi alýn açýlmasý meydana
gelmez.
Belirtiler
Saç dökülmesi durumunda, yukarýda anlatýlanlara
ilave olarak;saçlarýnýzýn fazlaca ince
olduðunu, alnýnýzdaki saç çizginizindeðiþtiðini
veya baþýnýzda saçsýz yama tarzý
alanlar oluþtuðunu farkedebilirsiniz.
Saç dökülmesi telogen effluvim veya ilaç
yan etkisine baðlý olarakmeydana geldiðinde, saç
dökülmesi baþýn her tarafýndadýr;
oysa mantarenfeksiyonlarýnda saç dökülmesi
küçük yamalar þeklinde meydana gelir.Mantar
enfeksiyonlarýnda baþka þikayetler de bulunur;
saç derisindepullanma, saçlarýn diplerinden
kýrýldýðý siyah noktalarla kaplý
alanlarveya kalýnlaþmýþ deri ile karakterize
alanlar. Travmaya baðlý saçdökülmesinde;
yöntemin uygulandýðý yere baðlý
olarak belirli yerlerdesaçsýz alanlar ortaya çýkar.
Erkek tipi saç dökülmesinde, saç çizgisigenelllikle
þakaklardan itibaren çekilmeye baþlar, bunu tepedekisaçlarda
incelme takip eder. Aþamalý olarak, tepedeki alan tamamensaçsýz
kalýr.
Taný
Doktorunuz, saç dökülmenizin hangi tipte olduðunu
saptarken yapacaðýfizik muayeneye ilave olarak, kullandýðýnýz
ilaçlarý, geçirdiðinizhastalýklarý,
ailenizdeki bireylerde saç dökülmesi olup olmadýðýný,beslenme
alýþkanlýklarýnýzý ve saç
bakým alýþkanlýklarýnýzýaraþtýracaktýr.
mantardan þüphelenilen durumlarda laboratuvar muayenesiiçin
saçýnýzdan örnek alýnabilir. Baþka
bir hastalýða baðlý olduðudüþünülüyorsa,
kan tahlili gerekli olabilir.
Saç dökülmesinin ne kadar süre ile devam
edeceði, sebebine baðlýdýr.Örneðin;
telogen effluvium tipi saç dökülmesinde süre
genelde 1-5 aykadardýr ve daha sonraki aylarda saç
tekrar çýkar. Ýlaç yan etkisinebaðlý
oalrak meydana gelen saç dökülmesinde, ilaç
kesildikten sonrasaçlar normal haline dönmeye baþlar.
Saçlarý çekmeye baðlý meydanagelen
alopeside ve abartýlý saç bakým alýþnalýklarýna
baðlý alopeside;alýþkanlýklardan
kurtulmayý takiben saçlar normal haline dönmeyebaþlar.
Mantar enfeksiyonuna baðlý alopeside ise en az 6-12 hafta
süreile tedavi uygulanmalýdýr. Mantar hastalýðýna
baðlý alopeside erkentaný ve tedavi, olasý
kalýcý bir saç kaybýný engellemede
önemlidir.Erkek ve kadýn tipi saç dökülmesinde
durum ilerleme eðilimindedir ve budurumun problem olduðunu
düþünenler için tedavi yöntemleriuygulanabilir.
Önleme
Bazý tür saç dökülmeleri, stesi azaltarak,
iyi ve dengeli beslenerek,saç bakým teknikleri konusunda
daha bilinçli davranarak ve saçdökülmesine
nden olan ilaç kullanýmýndan (mümkünse)
kaçýnarakengellenebilir. Mantar enfeksiyonlarýna
baðlý saç dökülmesi; saçlarýtemiz
tutarak ve þapka, tarak gibi malzemeleri baçkalarý
ilepaylaþmayarak engellenebilir. Erkek tipi alopesi de bazen
bazýilaçlarýn kullanýmý ile engellenebilir.
Tedavi
Telogen effluvium nedenli alopesi veya ilaç nedenli alopesi
tedavigerektirmez. Kötü beslenmeye veya hastalýklara
baðlý alopesi buetkenler ortadan kalkýnca düzelir.
Mantara baðlý alopeside 6-12 haftaboyunca ilaç
kullanmak ve bazen þampuan (selenyum sülfit veyaketokonazol
içeren) ile tedaviyi desteklemek gerekebilir.
Erkek tipi ve kadýn tipi saç dökülmesi
geliþen bir çok kadýn ve erkekgenelde mutludur
ve tedaviye gereksinim duymazlar. Týbbi tedaviisteyenler
için ise lokal minoksidil (tansiyon düþürücü
bir ilaç) veyaoral finasteride (sadece erkeker için)
kullanýlabilir. Yine saç ekimidenilen yöntemleri
ve saçsýz bölgenin ameliyatla alýndýðý
yöntemlerikullananlar vardýr.
FÝNASTERÝDE : Bu ilaç, Type II 5a-reductase
adý verilen bir enziminçalýþmasýný
engeller; böylece de testosterone hormonunun5a-dihydrotestosterone
(DHT) adý verilen ve erkek tipi saç dökülmesiile
ilgili olduðu iddia edilen maddenin oluþumunu engeller.
Ancakkullanýmý sonrasýnda cinsel istekte azalma,
sertleþme problemleri,boþalma problemleri, meni sývý
miktarýnda azalma, memelerde büyüme vehassaslaþma
gibi yan etkiler 12 aylýk kullaným sonunda ortalama
%1.4oranýnda gözlenmiþtir.
ALOPECÝA AREATA
Alopecia areata denilen durum 2-5 cm çapýnda, saçlý
deride saçsýzalanlarýn meydana gelmesidir.
Bazý hastalarda bu küçük daireler dahabüyük
olabilir ve tüm kafada ve hatta tüm vücuttaki kýllý
bölgelerdesaç dökülmesi geliþebilir.
Bu hastalýk bazen kortikosteroidli ilaçlarlatedavi
edilebilir (krem olarak veya o bölgeye iðne ile enjekteedilerek),
ancak garantili bir tedavi yöntemi yoktur. Saçsýz
bölge çokküçükse etraftaki saçalr
tarafýndan bu bölge zaman içerisindekapatýlacaktýr
SAÇ BAKIMI
Yikama
- Saçin güzel olmasi için öncelikle temiz
olmasi sarttir. Sampuaninizin etkisini ve genel saç hijyeninizi
artirmak için firçalarinizi sik sik sabun ve sicak
suyla temizleyin.
- Sampuan öncesi saçinizi kir ve tozdan arindirmak
için firçalayin. Sampuaniniz daha etkili olacaktir.
- Krem islemini uygularken,kullandigimiz saç kremi herhangi
bir bakim özelligi tasimiyorsa saç derisine temas etmeyecek
sekilde sadece uç kisimlara uygulayin ve bol suyla durulayin.
- Saç derisinin asit seviyesi ciltten daha fazladir. Bu nedenle
bazik özellikli sabun saç için kesinlikle tavsiye
edilmez. Saç tellerinin kurumasina ve canli hücrelerin
tellerden ayrilmasina neden olur.
- Sampuanin köpürme orani, içerigindeki köpürtücü
maddelere ve kullanilan suyun sicakligina baglidir. Ayrica saç
ne kadar kirliyse sampuan o kadar az köpürür. Su
ne kadar sert ve kireçliyse, o kadar fazla sampuan kullanmak
gerekir. Kisaca köpürme, sampuanin çok fazla temizledigi
anlamina gelmez.
Bakim
- Saçiniz düzse, muhtemelen yaglanmadan sikayetçisiniz.
Bunu önlemek için günlük olarak derin temizleyici
bir sampuan kullanip, haftada bir yag birikimini önleyecek
temizleyici jel uygulayin. - Saçiniz kivirciksa, muhtemelen
kuruluk probleminiz var; nemlendirici bir sampuan ve krem kullanin.
Yikadiktan sonra saçinizin suyunu bir havluyla alip, 4-5
damla silikon bazli parlaklik verici serum uygulayin (saçinizin
kalinligina göre miktari artirabilirsiniz). Saçinizi
elinizle açin ve kendi kendine kurumasini tercih edin.
- Saçiniz dalgaliysa, parlaklik artirici bir sampuan ve
krem kullanin. Iyi çalkalayin. Genis disli bir tarakla saçlarinizin
uçlarini açip uçlardan köklere kadar silikon
bazli parlaklik verici bir sprey uygulayin. Önüne bigo
takilmis bir fönle kurutun.
- Yaz aylarinda saçinizin ve saç derinizin bakimina
daha fazla özen gösteri. Boyali, permali saçlarin
yazin özellikle bakima ihtiyaci vardir. Kullanacaginiz ürünlerin
günes korumali olmasina dikkat edin. Saçiniza nem verecek
bakim maskeleri uygulayarak besleyin; saçinizdaki kurulugu
ve yipranmayi önleyerek canli, parlak bir görünüm
saglayacaktir. Saçinizi deniz tuzu ve klordan tamamen arindirmak
için çok iyi durulayin.
Boya Islemi
- Kötü sürprizlerle karsilasmamak için ya
da bir ürünü ilk kez kullaniyorsaniz; boyayi önce
bir tutam saçinizda deneyin. Daha tedbirli davranmis olursunuz!
- Saç diplerinize dudak besleyicisi sürün! Cildinizle
saçiniz arasinda kalan bu bölgede olusan mumumsu besleyici,
boyanin cildinize yayilmasini önleyecektir.
- Saçinizi boyandiktan sonra oraya buraya dagilmis boyayi
temizlemek için boyanin bir kismini saklayin. Boyali bölgeye
taze boyayi sürdükten sonra bölgeyi ilik suyla yikayin.
- Saçiniza isilti ve parlaklik kazandirmak için boyali
saçlar için hazirlanmis olan sampuanlari tercih edin.
Yeniden yapilandirici ve enerji verici bir serumla düzenli
olarak kür yapmayi da ihmal etmeyin.
Ana
Sayfa
|
