|
LOBICILIK
Sözcügünün sozlük anlami
“kulis yapmak” olarak belirtilmektedir. Baska kaynaklarda
ise "belli konularda kendi gorus acisini savunmak ve bu baglamda
siyasetciler, kamuoyu ve medya uzerinde etkileyici calisma yapmak"
olarak anlatilmaktadir.
1. Lobicilik siyasal karar alma mekanizmalarini etkilemek
demektir. Bunu da karar alicilarin seçmenleri ve vergi mükellefleri
yapar. Bunun disinda, bilgilendirme ve sempati iliskileri gibi bazi
dolayli araçlar vardir.
2. Tanitim somut hedeflere yöneliktir. Yöntemleri, mesajlari,
bütçesi, eylem planlariyla kapsamli bir iletiiim stratejisinin
temel diregidir.
3. Iletiiim 21. yüzyilin en önemli uluslararasi iliikiler
boyutudur. Birbirine bagli birçok etkenin bileskesidir: Bilgilendirme,
lobicilik, tanitim, medya, bilgi teknolojileri, reklam, pazarlama,
markalasma, kültür, edebiyat, müzik, sinema, turizm,
insanlar arasi iliskiler...
Demokrasinin temelini olusturan ve isleyisini saglayan
özellik halkin karar alma sürecine
katilimidir. Demokratik bir sistem; halkin yönetime katilabildigi,
örgütlenme özgürlüsünün
bulundugu, çikarlarin temsil edilip haklarin savunabildigi
bir yapidir. Bu sisteme katilimin
saglanmasinda en önemli yollardan biri seçimlerdir.
Ancak seçimler uzun vadeli yöntemlerdir ve
tekrarlanmasi için geçen süre içinde kamu
otoriteleri tarafindan çok sayida karar alinip
düzenlemeler yapilmaktadir. Bu karar ve düzenlemeler pek
çok toplumsal kesimi etkilemektedir.
Bu yüzden vatandaslarin kararlara etki edebilme hakki, demokratik
sistemlerin tesvik edilmesi
gereken unsurlarindan biridir.
Demokratik sistemlerde karar alma açik bir
süreçtir. Kamu otoriteleri alinacak kararlar öncesinde
ilgili taraflarin konu ile ilgili düiüncelerini ögrenmek
ve görüslerini paylasmak durumundadir.
Diger taraftan, bu kararlarin çikarlarini etkileyebilecegini
düsünen aktörler de kendi çikarlari
dogrultusunda otoriteleri etkilemeye çalisirlar. En genel
anlamiyla lobicilik olarak adlandirilan bu
eylem, basta ABD olmak üzere, Avrupa ülkeleri gibi diger
çagdas demokratik ülkelerde siyasi
kültürün önemli bir parçasi haline gelmistir.
Lobicilik özellikle siyasal katilim, çogulculuk ve
sivil toplum örgütlenmesi açisindan önemlidir.
Lobicilik faaliyetini amaçlari dogrultusunda
kullanan baski gruplari ise demokratik yönetimlerde hemen her
konunun içinde yer alan önemli
güç unsurlarini olusturmaktadir. Belirledikleri ortak
amaca ulasmak için siyasi mekanizmayi
etkilemeyi amaçlayan aktörler olarak konumlanmislardir.
Demokratik sistemlerin bu yapisal özellikleri
dogal olarak Avrupa Birliii (AB)’ne de yansimistir.
Birligin kurulmasi ile Brüksel, lobiciligin yogun olarak yapildigi
merkezlerden biri olmustur. Üye
devletlerin, yetkilerinin bir kismini Birlik organlarina devretmelerinin
sonucunda bir karar alma
merkezi konumuna gelen Brüksel, kisa sürede özel
sektörün ve sivil toplumun ilgisini çekmis ve
lobi faaliyetlerinin hedefi haline gelmistir. Kurulusundan bu yana
geçen süre zarfinda karar alma
yetkisini giderek genisleten Birlik içinde lobicilik de kayda
deger bir artis göstermiitir.
Günümüzde Birlik düzeyinde çikarilacak
her yasanin ve yapilacak her düzenlemenin öncesinde
ilgili baski gruplarinin söz konusu yasa ve düzenlemeleri
kendi lehlerinde etkilemek veya
çikarilmalarini engellemek için yogun lobi faaliyetleri
düzenledikleri görülmektedir.
Bu çalisma ile amaçlanan AB karar alma sürecinde
lobi faaliyetlerinin rolünü ortaya koymaktir.
Bu dogrultuda AB’de lobiciligin temel unsurlari,
kurumlarin lobicilige bakis açilari ve AB’de
lobiciligin yollari ele alinacaktir. Çalismanin ilk bölümünde
arastirmanin temel kavramlari; baski
grubu ve lobicilik açiklanmaya çalisilacak ve lobicilikte
kullanilan teknik ve yöntemler
incelenecektir. Lobicilerin basarili olabilmesi ve karar vericileri
etkileyebilmesi için içinde
bulunduklari sistemin ve karar alma mekanizmasinin iileyiiini, kurumlarin
ve kiiilerin görev ve
yetkilerini iyi bilmeleri gerekmektedir. Buna dayanarak ikinci bölümde
Birligin karar alma süreci
içerisinde yer alan kurumlar, yetki ve görevleri çerçevesinde
aktarilacaktir. Son bölümde ise
AB’de lobiciligin gelisimi ve düzenlenmesi, kurumlar düzeyince
nasil icra edildigi, Birlik’te
lobiciligin yollari ve etkinligi olan baski grubu çesitlerine
yer verilecektir.
BÖLÜM
I
Lobicilik
1.1 Baski Grubu Kavrami
Halkin, baski gruplarinin, sirketlerin ya da ulusal
lobilerin, ülkelerinde veya yabanci ülkelerdeki yasama,
yürütme hatta yargi organlarina yönelik, kendi çikarlari
dogrultusunda ki yasalarin desteklenip-desteklenmemesi, hükümet
görevlilerinin atanip-atanmamasi konusunda, çesitli
iletisim teknikleri de kullanilarak maddi/manevi iknanin saglandigi,
süreklilik gerektiren organize eylemler dizisi" olarak
tanimlandiginda karar verme konumunda olanlarin istenilen dogrultuda
etki altina alinmasindan bahsedildigi görülmektedir.
Son yillarda, özellikle iletisim teknolojilerinde
yasanan büyük gelismeler nedeniyle globallesen dünyamizda,
uluslararasi sermayelerin nüfuzu ve dolasim çizgisi
karar verenler üzerinde etkili olurken, ulusal ve yerel kuruluslarin
isteklerinin daha az dikkate alinmasina dolayisiyla ikincil duruma
itilmesine neden olmaktadir. Durumun ciddiyetini gören ve yönetim
üzerinde aktif duruma geçmek isteyen milli ölçekli
kuruluslar, çikis noktasi ararlarken halkla iliskiler ve
onun uygulamasi olarak lobicilik ile karsilasmakta; bunlari gerektigi
gibi uyguladiklari takdirde de olumlu sonuçlara ulasabileceklerini
görmektedirler.
BÖLÜM
II
2.1 Avrupa Birliginin Kurumsal Yapisi
Ahlaki kurallari çignemeden, tamamen sosyolojik
ve psikolojik bilgiler isiginda bilimsel temele dayanan halkla iliskiler
uygulamasi olan lobicilik, günümüz sartlarinda yönetimi
etkilemek ve istenilen dogrultudaki kararlarin aldirilmasinda hemen
her türden kurulusun kullanmis oldugu bir yöntem olarak
gelismekte, bundan sonra daha da gelisecegini göstermektedir
Rum
Lobisi
Ermeni
Lobisi
Yahudi
Lobisi
Türk
Lobisi
Ermeni soykiriminin Amerika tarafindan kabul edilmemesi
için Türkiye’nin lobicilik çalismalari için
ne kadar harcadigini biliyor musunuzi “Türkiye ABD’de
yaptgii lobicilik faaliyetlerine yilda yaklasik özel sektör
de dâhil olmak üzere 3,5 milyon dolar harciyor. Özel
sektörün 1998-2004 yillari arasinda ABD’de yaptigi
harcama ise 280 bin dolar.” (kaynak: referans gazetesi) Bu
paranin doguya yatirim olarak aktarildiginda geri dönüsümünü
düsünün ..Fazla söze gerek yok.
BÖLÜM
III
Avrupa Birliginde Lobicilik
3.1 Ayrupa Birliginin Lobicilige Genel Bakisi
ABD ‘de aslinda çok az Yahudi ve Ermeni
var ama her seçimde 35-40 arasi Yahudi senatör oluyor.
Ermenilerinde epey bir senatörü var. Ayrica Yahudi lobilerinin
destegini almadan seçilmek çok zor. Peki Almanyada
yasayan milyonlarca Türk dururken neden bu insanlar yok sayilir.
Neden Almanyada Türkiye aleyhtari bir karar alindiginda yer
yerinden oynamaz. Çünkü adam sendecilik alip basini
gitmistir. Vurdumduymazlik had safhadadir. iste bu olay bir ders
olmali. Toplasaniz bu isi yapanlar belki 10000 kisi bile degildir.
Ancak sonuçta gördügünüz gibi o tas gidip
elin kafasini yarmistir.Olmasi gerekende budur. Örnegin Amerikada
politikacilarin bagis toplamasi yasal olduguna göre neden bizlerde
resmen parasini verip, bizim görüslerimizi yansitmak üzere
senatör satin almayalim ki. Yahudi, Ermeni lobileri bunu yaparken
bizim neyimiz eksik.
SONUÇ
ÖZET
Lobilerin Avrupa Birligi’nin karar alma mekanizmasindaki
rolünü, AB düzeyinde lobiciligin
temel unsurlarini ve AB kurumlarinda lobi faaliyetlerini gerçeklestirme
yollarini ele alan bu
çalismada literatür taramasina dayali bir arastirma
yöntemi benimsenmistir.
AB düzeyinde yapilan lobiciligin anlasilabilmesi için
öncelikle lobicili ve baski grubu
kavramlari, lobiciligin genel özellikleri, kullandigi yöntem
ve teknikler üzerinde durulmustur. AB
karar alma mekanizmasinda yer alan kurumlarin, bu mekanizma içindeki
görevlerinin ana hatlari
ile anlatildigi bölümün ardindan, AB’de lobiciligin
yeri, kurumlar ile lobiciler arasindaki iliskiler,
Brüksel’de lobiciligin yollari ve düzenlenmesi konulari
incelenmistir.
AB’de lobiciligin, yogunlugu giderek artan bir faaliyet olduiu
ve büyük bir sektör haline geldigi
konusunda yaygin bir kanaat bulunmaktadir. Bu çalismada AB’de
lobiciligin karar alma
sürecindeki rolü ve bu sürece hangi yollarla dahil
oldugu arastirilmistir. Varilan nokta, lobiciligin
AB karar alma sürecinde üstlendigi fonksiyonlar sebebiyle
temel ve vazgeçilmez bir unsur oldugudur.
KAYNAKÇA
|
